Σκέψεις για την ιεραποστολή (απόσπασμα)

...Το ευαγγέλιο του Ματθαίου τελειώνει με τα εξής πολύ γνωστά λόγια, «πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς καὶ τοῦ υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου πνεύματος, διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν· καὶ ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ὑμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος»[1]. Μια αξιοσημείωτη λέξη στο ως άνω χωρίο είναι το ρήμα «μαθητεύω». Στην συγκεκριμένη συνάφεια το «μαθητεύω» σημαίνει «δημιουργώ μαθητές-αποστόλους»[2], ή, θεολογικότερα, «συνδέω τον ακροατή του λόγου του Χριστού κατευθείαν με Αυτόν, χωρίς μεσάζοντες». (παρενθετικά αναφέρω πως δυστυχώς συχνά αυτή η διατύπωση παραμένει ζητούμενο σε περιπτώσεις, όπου ο κληρικαλισμός ή ο γεροντισμός θολώνουν το κρυστάλλινο νερό της ορθοδοξίας μας). Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα και προκλητική θα ήταν, όμως,  η ερμηνεία του ως άνω χωρίου με την έννοια που έχει στη θύραθεν γραμματεία. «Μαθητεύω» θα πει γίνομαι εγώ μαθητής, δηλαδή στην περίπτωσή μας μπαίνω στη διαδικασία να μελετήσω, να γίνω εγώ ένα με την κουλτούρα του τόπου στον οποίο αποστέλλομαι, να γίνω ένας από αυτούς. Αυτή η ερμηνεία, βέβαια, δεν είναι ανερμάτιστη, ούτε αποτελεί προσωπικό ευφυολόγημα. Ο Απόστολος των εθνών, Παύλος, αναφέρει «τοῖς πᾶσιν γέγονα πάντα, ἵνα πάντως τινὰς σώσω»[3]. Δεν είναι πάντα εύκολο να γίνεις ένα με μια κουλτούρα τόσο διαφορετική από τη δική σου, να μάθεις τη γλώσσα και τα έθιμα, να τρως τα φαγητά του τόπου, να «αναγεννηθείς άνωθεν»[4] σαρκούμενος σε νέο τόπο. Αυτή η δεύτερη γέννηση έχει μεγάλο πόνο, αλλά και μεγάλη χαρά.

Πόνο, διότι η μοναξιά είναι ανυπόφορη, διότι η αλλαγή νοοτροπίας και προσέγγισης των πραγμάτων φαντάζει αδύνατη, διότι ο πόλεμος που δεν είναι «πρὸς αἷμα καὶ σάρκα ἀλλὰ πρὸς τὰς ἀρχάς, πρὸς τὰς ἐξουσίας, πρὸς τοὺς κοσμοκράτορας τοῦ σκότους τούτου, πρὸς τὰ πνευματικὰ τῆς πονηρίας ἐν τοῖς ἐπουρανίοις»[5], μοιάζει άνισος. Χαρά, διότι σταδιακά καταλαβαίνεις  ότι «μείζων ἐστιν ὁ ἐν ὑμῖν ἢ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ»[6]. Στις ελάχιστες δικές σου δυνάμεις και ικανότητες αλλά και στην απλότητα, την ειλικρίνεια και τη θέληση, ο Θεός συνεργεί και μπορούν να γίνουν Θαύματα. Και κάπως έτσι το καντηλάκι, που κάποιος ανάβει στα έσχατα της γης, μπορεί να γίνει πυρκαγιά Θείας αγάπης και δύναμης...

Απόσπασμα από την ομιλία του Επισκ. Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη
 στο Κέντρο Λόγου "ΑΛΗΘΩΣ" της Ενορίας Μπανάτου Ζακύνθου (13/4/2013).
Φωτογραφίες από το Αρχείο της Ιεράς Επισκοπής Μοζαμβίκης.

[1] Ματ. 28,19-20

[2] Kittel, volume IV, p. 461

[3] Α Κοριν. 9,22

[4] Ιω. 3,7

[5] Εφ. 6,12

[6] Α Ιω. 4,4

ASSUNTO; MENSAGEM DO MINISTRO DE NEGOCIOS ESTRANGEIROS SNR DIMITRI DOLLI AOS SUBDITOS GREGOS PELA FESTA NACIONAL DE 25 DE MARCO DE 2012

AMIGOS SIMPATRIOTAS,

O DIA 25 DE MARCO E UMA DATA MUITO SIGNIFICATIVA PARA O NEO ELINISMO.    A CELEBRACAO DESTA FESTA NACIONAL NO DIA DA ANUNCIACAO DA THEOTOKO E INSPIRADOR E TOCANTE.

ESTE DIA, QUE ESTA BEM GRAVADO NO SUBCONSCIENTE LEVA-NOS A REFLECTIR E ANALIZAR OS PRINCIPIOS E OS VALORES QUE HERDAMOS DOS HEROIS DA NOSSA PATRIA.  SENTIMENTOS COMO O PATRIOTISMO, A PROTECCAO DA LIBERDADE,  A DIGNIDADE E O SACRIFICIO PARA COM A NOSSA PATRIA SAO O CAMINHO CERTO E CLARO, O RUMO DO ELINISMO.

ESTE ANIVERSARIO E UM EXEMPLO VIVO DOS MOMENTOS DIFICEIS QUE A NOSSA PATRIA ESTA A ENFRENTAR.   TODOS JUNTOS TEREMOS QUE LABORAR DURA E SEVERAMENTE PARA A FORMACAO DE UMA SOCIEDADE COM VISAO QUE NOS CONDUZIRA A RECUPERACAO DO VALOR, AUTORIDADE E CREDIBILIDADE QUE NOS COMPETE.

OS ELENOS SAO UM POVO DEDICADO, EXTREMAMENTE TRABALHADOR E DISPOEM DE TODAS AS QUALIDADES NECESSARIAS PARA VENCER NESTE AMBIENTE SOCIO-ECONOMICO MODERNO.

O NOSSO OBJECTIVO DEVERA SER ASSOCIARMOS A IMAGEM DO ELENO MODERNO COMO EXEMPLO A SER COPIADO PELO MUNDO OCIDENTAL.

EM PARALELO E ELINISMO DO ESTRANGEIRO O QUAL CONTRIBUIU POSITIVAMENTE NA CRIACAO DA NACAO ELENA CONTEMPORANIA, PARTICIPOU NOS ESFORCOS E NOS SACRIFICIOS SANGRENTOS, TENDO MUITOS DELES SIDO HEROIS. DEVEM MAIS UMA VEZ PARTICIPAR NESTA LUTA PARA O FUTURO DA MAE PATRIA.

A PRESERVACAO DA CONTINUACAO HISTORICA DESTA NOSSA TERRA TAO SACRIFICADA NAO TERIA SIDO POSSIVEL SEM A PARTICIPACAO DECISIVA DOS NOSSOS SIMPATRIOTAS NO ESTRANGEIRO.

TRABALHEMOS TODOS JUNTOS COM PRUDENCIA, HUMILDADE E HARMONIA PARA QUE POSSAMOS GARANTIR O FUTURO DA NOSSA PATRIA E CONSTRUIR UMA SOCIEDADE HUMANA E SOLIDA.

GOSTARIA DE DESEJAR A TODOS FESTAS FELIZES E SAUDAR ESPECIALMENTE OS PRINCIPIOS QUE INSTIGARAM OS NOSSOS ANTEPASSADOS A INSPIRAR OS ELENOS EM TODA A LATITUDE E LONGITUDE DESTE NOSSO PLANETA.

Ο Ενθρονιστήριος Λόγος του Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου

[Maputo Μοζαμβίκης, 20 Φεβρουαρίου 2011]

«Μικρά ζύμη όλον το φύραμα ζυμοί» (Α΄ Κορ. 5, 6)

Αυτή η αγιογραφική φράση, η οποία μεγαλύνει την αναμορφωτική δύναμη του Μικρού επί του Όλου με συνέχει και με συγκλονίζει καθ’ όλη την περίοδο της προσωπικής μου Πεντηκοστής, από της 17ης του περασμένου Οκτωβρίου, ημέρα της χειροτονίας μου εις Επίσκοπον, μέχρι σήμερα, ελπίζω μάλιστα εσαεί.

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ, Εκπρόσωπε της Αυτού Θειοτάτης Μακαριότητος, του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄,

Πολυσέβαστέ μου, Γέροντα Άγιε Ζακύνθου,

Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Ζάμπιας και Μαλάουι κ. Ιωακείμ,

Εντιμότατοι Άρχοντες, οι συναχθέντες στη Χαρά της Εκκλησίας μας,

Σεβαστοί Πατέρες και Αδελφοί μου,

Φίλοι «εκ περάτων»,

Υψηλοί Καλεσμένοι μας,

Λαέ του Θεού ευλογημένε,

Ευρισκόμενος ήδη επί της τιμίας καθέδρας της Επισκοπής Μοζαμβίκης, απορώ και εξίσταμαι, πώς ο ανάξιος και ελάχιστος εγώ, αξιώθηκα τέτοιας υψίστης τιμής! Κι εννοώ πνευματικής τιμής, διότι γνωρίζετε όλοι -επιτρέψατέ μου να το δηλώσω ευθύς εξ αρχής- η κοσμική πλευρά της τιμής ουδέποτε με ενδιέφερε κι ελπίζω ποτέ να μην με επηρεάσει. Απορώ λοιπόν και εξίσταμαι ότι με εξέλεξε ο Κύριος των Ουρανών δια της ψήφου των τιμίων Αρχιερέων, των συγκροτούντων την Αγία και Ιερά Σύνοδο της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, στην περίοπτη έπαλξη του Πνευματικού Πατρός της Μοζαμβίκης.

Κατά τους δύο μήνες, κατά τους οποίους διακονώ τον τόπο αυτόν και -χάριτι Θεού- ανιχνεύω τις ψυχές των ενταύθα Χριστιανών, διαπιστώνω πλείστες όσες δυσκολίες να αναμένουν λύσεις, απαντήσεις, διεξόδους. Ανθρωπίνως αισθάνομαι αδύναμος, ελάχιστος, αμελητέος, όμως κραταιώνομαι από τη Χάρη, την οποία μού εμπιστεύθηκε η Εκκλησία και, ενώπιον του ιερού Θυσιαστηρίου (από όπου επιδιώκω να φορτίζω «εαυτόν και αλλήλους και πάσαν την ζωήν ημών»), δέομαι γονυκλινώς και ικετεύω: «Κύριε, επίσκεψαι την άμπελον ταύτην, ήν εφύτευσεν η δεξιά σου». Τότε νοιώθω την αγιοπνευματική πνοή να με ενδυναμώνει και να με χειραγωγεί ως πρώτον εργάτη στην άμπελο του Ουρανού. Έτσι, δια της δικής μου «μικράς ζύμης» δύναται «ο εκ κοπρίας ανυψών πένητα» (Ψαλμ. 112, 7), να ζυμώσει το «φύραμα» της Μοζαμβίκης! Όμως κι εδώ, οι λιγοστοί Χριστιανοί μας αποτελούν και οι ίδιοι «μικράν ζύμην», εφόσον αναλογισθούμε τα 18.000.000 των κατοίκων όλης της χώρας. Υπόσχομαι να κάμω ό,τι κατ’ άνθρωπον είναι δυνατόν, ώστε να ζυμωθούν με τον ποιοτικότερο τρόπο όσες περισσότερες ψυχές, από αυτές που παροικούν στα όρια της δικαιοδοσίας μου, οδηγούμενες στη χριστοποίηση, την οποία επαγγέλλεται η Ορθόδοξη Ιεραποστολή. Είπα: «κατ’ άνθρωπον». Όμως γνωρίζω το πεπερασμένο των ανθρώπινων δυνάμεων και δυνατοτήτων, κυρίως δε των δικών μου. Γι’ αυτό αφήνω «την πάσαν ελπίδα» μου στο: «κατά Θεόν» και αναμένω το Θαύμα της αγαθής «αλλοιώσεως», την οποία θα προκαλέσει Εκείνος τελικά στο ανθρώπινο «φύραμα» της χώρας ετούτης!

Η Ιερά Επισκοπή Μοζαμβίκης ιδρύθηκε το 2006, με σχετικό Πατριαρχικό και Συνοδικό Τόμο. Μέχρι τότε η χώρα υπαγόταν στη Μητρόπολη Ζιμπάμπουε και παλαιότερα στη Μητρόπολη Ιωαννουπόλεως. Έδρα της, η πρωτεύουσα Μαπούτο. Ορμητήριο των ιεραποστολικών προσπαθειών μας αυτός εδώ ο Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, που ολοκληρώθηκε οικοδομικά το 1959. Απέναντι ακριβώς υπάρχει το σπίτι, όπου διέμενε ο εκάστοτε Εφημέριος. Σήμερα εκεί στεγάζονται τα Γραφεία της Επισκοπής Μοζαμβίκης, η επισκοπική κατοικία και εσχάτως το Ελληνικό Σχολείο. Πολλές φορές έχω δηλώσει στους αδελφούς, τους οποίους έχω συναναστραφεί εδώ, κάτι που επαναλαμβάνω και τώρα ενώπιον όλων: Το σπίτι του Επισκόπου είναι και δικό Σας, αγαπητοί! Αποτελεί την προέκταση του Ναού μας! Το τραπέζι μου είναι δικό σας – προέκταση της Αγίας Τράπεζας! Δεν χρειάζεται μάλιστα να χτυπήσετε την πόρτα του Επισκοπείου για να εισέλθετε, διότι απλούστατα θα είναι πάντα ορθάνοιχτη για Εσάς, όπως και η καρδιά μου!

Χρέος μου θεωρώ μια σύντομη αναφορά στην ιεραποστολική προσπάθεια της Μπεΐρα, την οποία επισκέφθηκα πρόσφατα. Η πόλη Μπεΐρα δέχθηκε τους πρώτους απόδημους Έλληνες, όντας η κύρια πύλη εισόδου μεταναστών προς την Κεντρική Αφρική. Εκεί υπήρξε ακμάζουσα Ελληνική Κοινότητα από το 1876, την οποία ίδρυσαν Έλληνες από την Κάρπαθο, την Κάσο, την Κρήτη, τα Επτάνησα και αλλού, ασχολούμενοι κυρίως με το εμπόριο. Στους ντόπιους διέδωσαν την καλλιέργεια καπνού, ενώ απασχολήθηκαν στην κατασκευή του σιδηροδρόμου, που θα ένωνε τη χώρα με τη Νότιο Αφρική και τη Ροδεσία (σημερινή Ζιμπάμπουε και Ζάμπια). Στην ακμή της η Ελληνική Κοινότητα υπερέβαινε τα 3.000 μέλη. Από το 1876 άρχισε η ανέγερση του Ιερού Ναού της Αγίας Τριάδος, του παλαιότερου ορθόδοξου ναού της νοτιότερης Αφρικής. Το 1927 ανηγέρθη το Pythagoras School για τις εκπαιδευτικές ανάγκες των Ελλήνων. Συν τω χρόνω η Κοινότητα παρήκμασε και απέμειναν άδεια κτήρια. Με πρωτοβουλία του σεπτού Πατριάρχου μας, ως Μητροπολίτου Ζιμπάμπουε, περιήλθαν στην δικαιοδοσία εκείνης της Μητροπόλεως, ενώ, με αρωγό τη Βουλή των Ελλήνων, επισκευάσθηκαν και απέκτησαν την αρχαία τους λάμψη, αναμένοντας -όπως ευελπιστούμε- να στεγάσει το πρώτο ολοκληρωμένο Ορθόδοξο Ιεραποστολικό Κέντρο στη Μοζαμβίκη.

Πολλά σκέπτομαι και ονειρεύομαι και σχεδιάζω γι’ αυτόν τον ευλογημένο τόπο, ο οποίος, με τη φυσική ομορφιά που τον διακρίνει, διηγείται «δόξαν Θεού» αναγγέλλοντας προς κάθε κατεύθυνση «ποίησιν χειρών αυτού» (Ψαλμ. 18, 1). Ελάχιστα μόνον θα ειπώ, αναλογιζόμενος ότι εν ημέρα κρίσεως θα βρεθώ οφειλέτης όσων θα έχω υποσχεθεί, δίχως και να τα πραγματοποιήσω. Σε γενικές γραμμές όμως, τολμώ μόνον να αναφέρω στην αγάπη σας και δι’ Υμών στον πολυσέβαστο Πάπα και Πατριάρχη μας, αλλά και στην καθόλου Εκκλησία, ότι σκοπεύω:

• Εξεύρεση και κατάρτιση ικανών στελεχών, κατά προτίμησιν εκ των εντοπίων, για την δημιουργία του ιερού Κλήρου της Επισκοπής μας.

• Συσπείρωση και ανασυγκρότηση της Ελληνικής Ομογένειας.

• Πνευματική μέριμνα για όλους τους αδελφούς Ορθοδόξους (Ρώσους, Σέρβους, Ουκρανούς, Βουλγάρους και άλλους). Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται και η προσπάθεια, η οποία ήδη έχει δρομολογηθεί, για μετάφραση και έκδοση των αναγκαίων λειτουργικών κειμένων.

• Προώθηση της Ορθόδοξης Παράδοσης και του Ελληνικού Πολιτισμού. Η προσπάθεια αυτή θα υποστηριχθεί με την ίδρυση κέντρου σχετικών σπουδών και ανάλογων δράσεων.

• Στήριξη και διάδοση της Ελληνικής Παιδείας.

• Αξιοποίηση των υπαρχουσών εγκαταστάσεων της τοπικής Εκκλησίας, με σκοπό την ενίσχυση του ιεραποστολικού της έργου.

• Συμβολή στην αντιμετώπιση των κοινωνικών προβλημάτων της χώρας και ιδιαίτερα αυτών που σχετίζονται με την υγεία.

• Συμμετοχή σε όλους τους θρησκευτικούς και μη οργανισμούς, οι οποίοι με σοβαρότητα προάγουν την ειρηνική συμβίωση των κατοίκων της Μοζαμβίκης.

• Πάνω απ’ όλα και πρωταρχικά όμως ονειρεύομαι την οικοδόμηση της Παρουσίας του Θεανθρώπου μέσα στις ψυχές όλων εκείνων, που θα ακούσουν και θα δεχθούν ως τρόπο αληθινής ζωής το καλό Άγγελμα Εκείνου. Το Ευαγγέλιο, άλλωστε, απευθύνεται προς όλους, αφορά σε όλους, δίχως διακρίσεις εθνικής προέλευσης και παρωπίδες μισαλλοδοξίας ή ανάλογων συμπεριφορών, οι οποίες, όχι μόνον δεν οικοδομούν, αλλά σχεδόν πάντα γκρεμίζουν. Η ξεκάθαρη εντολή του Χριστού «Πορευθέντες μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Μτ. 28, 19-20), προϋποθέτει κένωση του όλου εαυτού μας και των κατεστημένων του, άνοιγμα δε Αγάπης, ανυπόκριτης και ανυστερόβουλης.

Αγαπητοί μου,

Ως ταπεινός Επίσκοπός Σας, ευαγγελίζομαι «υμίν τοις μακράν και τοις εγγύς»: «Ουκέτι εστέ ξένοι και πάροικοι, αλλά συμπολίται των αγίων και οικείοι του Θεού» (Εφ. 2, 17-19). Κυρίως απευθύνομαι προς τα νοητά πρόβατα «ά ουκ έστιν εκ της αυλής ταύτης», διότι ο Κύριος Ιησούς, ο Εσταυρωμένος για την Αγάπη και Αναστάς υπέρ του ανθρώπινου γένους, αναμένει την εκκλησιοποίηση και εκείνων πλησίον Του, μέσω της δικής μας προσπάθειας, επισημαίνοντας: «κακείνα με δει αγαγείν και της φωνής μου ακούσουσι και γενήσεται μία ποίμνη, εις ποιμήν» (Ιω. 10, 16).

Ολοκληρώνοντας, επιτρέψατέ μου να ευχαριστήσω εκ βάθους καρδίας τον Γέροντά μου Άγιο Ζακύνθου, ο οποίος υπήρξε αρωγός και συμπαραστάτης καθ’ όλη την μέχρι σήμερα πορεία μου. Ευχαριστίες οφείλω και στον εκπρόσωπο της Α.Θ.Μ. Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ζιμπάμπουε κ. Σεραφείμ, υπό το ωμοφόριον του οποίου υπηρέτησα επί δεκαετίαν στην Ιερά μητρόπολη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας αλλά και στον αγαπητό αδελφό Μητροπολίτη Ζάμπιας και Μαλάουι, κ. Ιωακείμ που είναι μαζί μας κατά την ημέρα αυτή της αναλήψεως των καθηκόντων μου, με τον οποίο συνδέομαι από τα νεανικά μου χρόνια. Ευγνωμόνους ευχαριστίες οφείλω στους Πανοσιολογιωτάτους Αρχιμανδρίτες π. Αθανάσιο Ακούντα και π. Δανιήλ Μπιάζη, καθώς και τους Αιδεσιμολογιωτάτους Πρωτοπρεσβυτέρους π. Παναγιώτη Καποδίστρια και π. Γεράσιμο Σκαρτσή, που, αψηφώντας τις δυσκολίες πραγματοποίησαν το ταξίδι αυτό και βρίσκονται κοντά μας κατά την χαρμόσυνη σημερινή εορτή της τοπικής εκκλησίας μας. Με ιδιαίτερη χαρά καλωσορίζω τους εκπροσώπους των υπολοίπων ομολογιών και θρησκειών και προσβλέπουμε σε αγαστή συνεργασία προς όφελος του πολύπαθου λαού της Μοζαμβίκης. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω τους εκπροσώπους της κυβερνήσεως, που βρίσκονται σήμερα μαζί μας, όλους τους αντιπροσώπους των διπλωματικών αποστολών, καθώς και τις αντιπροσωπείες κοινοτήτων, φορέων και ομοσπονδιών από την Ν. Αφρική, την Ζάμπια και την Ζιμπάμπουε που είναι μαζί μας και μας τιμούν με την παρουσία τους σήμερα. Τέλος, θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους τους ενταύθα συνεργάτες μου, οι οποίοι συνέβαλαν με προσωπική εργασία και όχι μόνο, στην όλη ετοιμασία της παρούσης τελετής.

Πολυφίλητοι Πατέρες και Αδελφοί μου,

Αν και βρισκόμαστε πένητες σε μια πολύ φτωχή χώρα, ως Εκκλησία δεν δειλιάζουμε. Αισθανόμαστε «ως πτωχοί πολλούς δε πλουτίζοντες, ως μηδέν έχοντες και πάντα κατέχοντες» (Β΄ Κορ. 6, 10), επειδή το θεανδρικό Πρόσωπο του Αναστάντος Χριστού μάς στηρίζει, μάς οδηγεί, μάς παρηγορεί! Όλα για Εκείνον: Η μικρή μας ζωή ας γίνει προσάναμμα για τη μεγάλη Πυρκαγιά, η οποία θα πυρώσει ευεργετικά (αναστατικά και σωτήρια) την κατά Μοζαμβίκην Εκκλησία!

Εύχεσθε και προσεύχεσθε υπέρ ημών!!!

Ομιλία του Μητροπολίτου Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ εκ προσώπου του Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ. Θεοδώρου Β΄, κατά την Ενθρόνιση του νέου Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου

 Σήμερα το πρωί στο Maputo της Μοζαμβίκης  

  Επιμέλεια - Φωτογραφίες: π. Παναγιώτης Καποδίστριας 

Θεοφιλέστατε Αγαπητέ Αδελφέ Άγιε Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη,

Η παρουσία σήμερα ξεχωριστών Αρχιερέων, όπως του Σεβασμιωτάτου Αγίου Ζακύνθου κ.κ. Χρυσοστόμου είναι ζωντανή απόδειξη της πολύπλευρης συμμετοχής σύσσωμης της Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος εις το Ιεραποστολικό και Ποιμαντικό έργο της Αλεξανδρινής Εκκλησίας. Ενώνουμε σήμερα τη φωνή μας με τις κατ’ επανάληψιν εν Συνόδω και δημόσια ευγνώμονες ευχαριστίες του Αλεξανδρινού Προκαθημένου κ.κ. Θεοδώρου προς τον Μακαριώτατον Προκαθήμενον της Εκκλησίας της Ελλάδος κ. Ιερώνυμον, ως επίσης και προς τα Μέλη της Σεπτής περί Αυτόν Ιεραρχίας και του αγίου Πληρώματος Αυτής, προσευχόμενοι ότι σύντομα το ευσεβές ημών Έθνος θα υπερβεί την οικονομική κρίση και θα πορευθεί την οδόν της ευημερίας τόσο της κοινωνικής όσο και της πνευματικής διά να καθοδηγεί τα Έθνη και τους Λαούς εις την δημιουργική πορείαν της προστασίας των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και της κοινωνικής δικαιοσύνης και γενικότερα διά την επικράτησιν της ειρήνης και της ευημερίας των Λαών.

Εκ μέρους της Α.Θ.Μ. του Πάπα και Πατρός ημών Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄, μαζί με το Σεβασμιώτατον Αδελφόν Άγιον Ζάμβιας κ. Ιωακείμ, Σας μεταφέρω Πατρικόν Χαιρετισμόν αγάπης κι ευλογίας. Όλως ιδιαιτέρως ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας, μη δυνάμενος να παραστεί αυτοπροσώπως λόγω της γνωστής κρίσεως στην Αίγυπτο όπου παραμένει εκεί ως άλλος Λεωνίδας να προστατεύσει τις Θερμοπύλες του Πατριαρχείου μας εις την σημερινή ξεχωριστή ημέρα της ενθρονίσεως σας Θεοφιλέστατε Άγιε Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη απευθύνει προς υμάς Άγιε Αδελφέ τα θερμά του συγχαρητήρια και τας ευχάς Του προσευχόμενος μεθ’ ημών διά ποιμαντορίαν συνετήν, αγίαν και ευλογημένη επ’ αγαθώ του πληρώματος της Ιεράς αυτής Επισκοπής του Αλεξανδρινού Θρόνου.

Ακολουθώντας εις την ποιμαντική μας διακονία το ζωντανόν παράδειγμα του Μακαριωτάτου Πατριάρχου μας, ο οποίος εργάζεται μ’ αυτοθυσία τόσες ώρες όσες εργάζονται μαζί όλοι οι Αρχιερείς του Θρόνου, το μέλλον της Ορθοδόξου Ιεραποστολής και του Πατριαρχείου μας διαγράφεται λαμπρόν.

Αυτές τις ημέρες, ευκαιρίας δοθείσης, που ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας επί τη ευκαιρία της εορτής του Αγίου Θεοδώρου του Τήρωνος εόρτασε τα Σεπτά Αυτού ονομαστήρια, προσευχώμαστε όλοι μαζί εις τον Ύψιστον Θεόν να τον σκέπει και να τον κατευθύνει προς παν έργον αγαθόν και ευάρεστον, έτσι ώστε όλοι μας κάτω από τη φωτισμένη Πατριαρχική του ποιμαντική καθοδήγηση να επιτελούμε έργα αρετής και αγάπης που μας εξυψώνουν όλους μας και τιμούν τη δισχιλιετή ιστορία του Πατριαρχείου μας, έχοντας ως πρότυπον μαρτυρίου και διακονίας τον Άγιον Μεγαλομάρτυρα Θεόδωρον Τήρωνα.

Θεοφιλέστατε Αγαπητέ Αδελφέ Άγιε Μοζαμβίκης,

Ο Μακαριώτατος Πάπας και Πατριάρχης και Πατήρ ημών κ.κ. Θεόδωρος και τα Μέλη της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας του Αγιωτάτου Αποστολικού Θρόνου του Αγίου Μάρκου γνωρίζουν τα κοσμούντα σε ποικίλα χαρίσματα και την επί δεκαοκτώ έτη ποιμαντική σου εμπειρίαν περί τα εκκλησιαστικά πράγματα, όσα και τα έτη δηλαδή της εντάξεως σου εις την διακονίαν της Αλεξανδρινής Εκκλησίας εις την Αφρικανική Ήπειρον διά αποσπάσεως εκ της Αδελφής Αγιωτάτης Εκκλησίας της Ελλάδος.

Όπως πολύ εύστοχα τόνισε κι ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας κατά το Μικρό Μήνυμα της εκλογής σου «είσαι ο άνθρωπος ο οποίος κατά το χρόνον της διακονίας σου μέχρι σήμερον εις τον Πάνσεπτον Αλεξανδρινόν Θρόνον, ήσουν παρών σε κάθε κέλευσμα της Εκκλησίας και ουδέποτε παρέβης εντολήν ή ολιγώρισες εις τα εκκλησιαστικά σου καθήκοντα». Είσαι όντως Θεοφίλεστατε άγιε Αδελφέ ο κληρικός που από την ημέρα της διακονίας σου στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας το 1993 ενσωματώθηκες πλήρως στο διακονικό του έργο. Για σένα υπήρξεν μόνον η διακονία και το υψηλόν χρέος ευθύνης εις τα εκκλησιαστικά σου καθήκοντα.Αυτό αναμένει ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας κι όλοι μας, να συνεχίσεις κι από αυτή τη θέση τον ίδιον ένθεον ζήλον διακονίας και αυτοθυσίας. Τούτο αναμένει ο Μακαριώτατος Πατριάρχης μας, διότι γνωρίζει προσωπικώς ο ίδιος την όλη πορείαν σου μέσα εις την διακονία του Πατριαρχείου μας.

Να μου επιτρέψετε στο σημείο αυτό Θεοφιλέστατε Άγιε Μοζαμβίκης να υπενθυμίσω εις το ευσεβές ποίμνιο σου μέρος της ομιλίας του Αλεξανδρινού Προκαθημένου και Πατριάρχου μας κ. Θεοδώρου κατά την ημέρα της χειροτονίας σου εις Επίσκοπον:

«Γεννήθηκες στήν αγιοτόκο νήσο Ζάκυνθο. Σπούδασες την ιερά επιστήμη της θεολογίας στήν Αθήνα και τη Σόφια της Βουλγαρίας με μεταπτυχιακές σπουδές. Ελαβες το Μάστερ σου από το Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ με θέμα την ποίηση του Εθνικού μας Ποιητή Διονυσίου Σολωμού. Υπηρέτησες ως Διάκονος και Πρεσβύτερος στη Ζάκυνθο, την Αθήνα, και εντάχθηκες στον κλήρο του Πατριαρχείου μας πολλά χρόνια πριν.

Με ζήλο και αυτοθυσία εργάσθηκες ως Αρχιερατικός Επίτροπος Ζιμπάμπουε και Ζάμπιας, ως Εφημέριος στον Ιερό Ναό Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στο Κάϊρο και τα τελευταία χρόνια στη Νότια Αφρική.

Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου, με την πατρική μας πρόταση, σε εξέλεξε Επαρχιούχο Επίσκοπο στην Μοζαμβίκη.

Μία ευλογημένη χώρα, πανέμορφη, προικισμένη από τον Αγιο Θεό να έχει πολλές δυνατότητες και μέλλον. Εσύ θα εργασθείς εκεί, όπου και η Μετριότητα μας, ως Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε υπηρετήσε με πολλή αγάπη και διάθεση ψυχής.

Καλείσαι να πολλαπλασιάσεις όλα αυτά, διότι από σήμερα η ευθύνη σου θα είναι πολύ μεγάλη και οι απαιτήσεις περισσότερες από την Εκκλησία.

Η ζωή σου αλλάζει πλέον, Ιωάννη. Από σήμερα πιά είσαι ένας Αρχιερεύς της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας. Ενας Επίσκοπος του Αποστολικού και Πατριαρχικού Θρόνου του Αγίου Μάρκου.

Η Εκκλησία σε αντάμειψε για την εργασία σου. Για την αγάπη σου προς το Πατριαρχείο μας.

Για το ήθος και την προσφορά σου. Σου δίνει σήμερα νοερά φτερά, να πετάξης ψηλά και να δώσης σαν άλλη καιομένη λαμπάδα το φως της πίστεώς σου και ολόκληρη την ύπαρξή σου στο ανατεθέν ποίμνιο. Εργάσθηκες άοκνα στο χώρο της νεότητος.

Πρωτοστάτησες στην ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου και του Κέντρου Νεότητος και Πολιτισμού, ως και της Στέγης Αγάπης Απόρων "Αθανάσειο Ιδρυμα" στην Ι. Μητρόπολη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας και στην Ελληνική Κοινότητα του Τζέρμιστον.

Σε αυτή την νέα και μεγάλη ποιμαντική ευθύνη, που η Εκκλησία σήμερα σου εμπιστεύεται διά της εις Επίσκοπον χειροτονίας σου, να γνωρίζης ότι οι κατ’ άνθρωπον δυσκολίες θα είναι ακόμη πιό έντονες. Διότι το παλαίφατο Πατριαρχείο μας υπηρετεί κατ’ εξοχήν την Ευαγγελική επιταγή της σποράς του λόγου του Θεού στην αχανή και εμπερίστατη αφρικανική ήπειρο, που κατοικείται όμως από αγαθές και δεκτικές καρδιές».

Θεοφιλέστατε Αδελφέ Άγιε Μοζαμβίκης,

Επικροτώντας τα όσα ο Μακαριώτατος αναφέρει διά το πρόσωπόν σας, θα ήθελα να προσθέσω την άριστη συνεργασία μας κατά μια δεκαετία ως εκλεκτός συνεργάτης μου και Αδελφός μου κατά τη διακονία μου ως Μητροπολίτης Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας. Σε ευχαριστώ Άγιε Αδελφέ προσευχόμενος διά την ανάπαυση της ψυχής εκείνης της άγιας μορφής της μητέρας σας που «μελωδούσε τα άγια» και μας έδωσε άξιον Αρχιερέαν να διακονήσει την Εκκλησία του. Σήμερα στους ουρανούς η ψυχή της αγάλλεται και χαίρεται μαζί μας μαζί με τον άγιο Διόνυσιο. Ο Θεός να την αναπαύει.

Άλλωστε η σημαντική συμβολή σου τα τελευταία χρόνια στις εργασίες της Διορθόδοξης Διακοινοβουλευτικής απέδειξεν τις ικανότητες σου, τόσο τις ποιμαντικές όσο και τις εθνικές για να προσφέρεις περισσότερα ως Αρχιερέας πλέον, προς την Ορθοδοξίαν και τον Ελληνισμό και γενικώτερα προς την πονεμένη κοινωνία μας να επουλώσει τα τραύματα της και να πορευθεί την οδόν της ειρηνικής συνύπαρξης και της αγάπης.

Από σήμερον αναλαμβάνεις την διαποίμανσιν της Ιεράς αυτής Επισκοπής για να κάνεις το καλύτερον για τον Ελληνισμόν και τους Ορθοδόξους όλων των Εθνικοτήτων που ζουν στην Μοζαμβίκη, αλλά και διά την ανάπτυξη της Ορθοδόξου Ιεραποστολής που ξεκίνησε με πολλές θυσίες και αγάπη ο σημερινός Αλεξανδρινός Προκαθήμενος και Πατέρας μας κ. Θεόδωρος ως Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και συνέβαλαν στο βαθμό που μπορούσαν ο διάδοχος του Μητροπολίτης Άκκρας Γεώργιος και ο πρώτος Επίσκοπος Μοζαμβίκης Τιτουλάριος Μητροπολίτης Ηλιουπόλεως Θεόδωρος.

Καλείσαι να αξιοποιήσεις όχι μόνον τις ποιμαντικές δυνατότητες στο Μαπούτο, αλλά και τις μεγάλες ορθόδοξες Ιεραποστολικές προοπτικές της Μπέϊρας όπου ο σημερινός Προκαθήμενος με πολύ κόπο και ιδρώτες με τη βοήθεια της Βουλής των Ελλήνων αναστύλωσε τον Ιερό Ναό και το Ελληνικό Σχολείο με το όνειρο της λάμψης και της παρουσίας της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Με τη δική σου παρουσία ήρθε το πλήρωμα του χρόνου για να ζήσουμε αυτό το θαύμα της παρουσίας της Ορθοδοξίας που οραματίστηκε ο Πατριάρχης μας. Σου ευχόμαστε το καλύτερο.

Ήδη η Ανθρωπότητα, χάριτι Θεού, εισήλθεν εις την τρίτην χιλιετίαν κι αναλογίζεται κανείς που βαίνωμεν και τι προσδωκώμεν. Μέσα στις κρίσιμες καμπές μεταλλαγής της ανθρωπότητας διακρίνει κανείς ότι «αι ημέραι δεν είναι ευοίωνοι και ελπιδοφόροι» Πολλά τα προβλήματα στην χώρα αυτή. Καλείσαι να στηρίξεις τον Ελληνισμόν, τους Ρώσους, τους Σέρβους, τους Ρουμάνους, τους Βουλγάρους, τους Ουκρανούς, τους Λιβανέζους, τους Ορθοδόξους του τοπικού πληθυσμού, αλλά και τους πονεμένους ανθρώπους της τοπικής κοινωνίας κι ιδιαίτερα τα άπορα και ορφανά παιδάκια, να τους προστατεύσεις και ως άλλος Μωυσής, ακολουθώντας το παράδειγμα του Αλεξανδρινού Προκαθημένου και Πατριάρχου μας, να τους οδηγήσεις εις την υπέρβασιν των υφισταμένων προβλημάτων που αντιμετωπίζουν. Άλλωστε κατά την τελευταία ποιμαντική επίσκεψη του στην Μοζαμβίκη ο Αλεξανδρινός Προκαθήμενος τόνισε στο Πρόεδρο της Χώρας την ευαισθησία του Πατριαρχείου μας για την πρόληψη της ασθένειας του έϊτς και την στήριξη των θυμάτων κι ιδιαίτερα των μικρών παιδιών. Είναι μιά από τις μάστιγες όχι μόνο της χώρας αυτής, αλλά ολόκληρης της Αφρικανικής Ηπείρου, που οφείλουμε όλοι μας να συμβάλουμε στην αντιμετώπιση της.

Γενικώς εις την ταραγμένη εποχή μας παρατηρείται παγκοσμίως μία χαλάρωσις των πάντων. Καλείσαι λοιπόν Θεοφιλέστατε Άγιε Μοζαμβίκης ίνα αναλάβεις την κανονική διαποίμανσιν της Ιεράς και Θεοσώστου Επισκοπής Μοζαμβίκης. Το φορτίο βαρύ, αλλά με την χάριν του Αγίου Θεού θα γίνεται ελαφρύτερον. Καλείσαι λοιπόν Θεοφιλέστατε άγιε Αδελφέ, εκ μέρους του Μακαριωτάτου Πατριάρχου μας και των Μελών της Ιεράς Συνόδου του Αλεξανδρινού Θρόνου να ποιμάνης λαόν ευσεβή και φιλόχριστον. Λαόν ο οποίος γνωρίζει να αγαπά την Εκκλησίαν και τον Επίσκοπον του. Συ θα ίστασαι εν μέσω αυτών εις τύπον και μίμησιν Χριστού, «Τύπος γίνου των πιστών εν λόγω, εν έργω, εν αναστροφή, εν πνεύματι, εν πίστει και αγνοία» (Α΄ Τιμ.4, 12 – 13).

Το ποίμνιο σου χαρακτηρίζεται από θεοσέβεια και την αφοσίωση του στην Εκκλησία. Θα είσαι δι’ όλους ο Ποιμήν ο καλός, όστις αν παραστεί ανάγκη «την ψυχήν αυτού τίθησιν υπέρ των προβάτων» (Ιωάννου 10,11). Θα είσαι ο Επίσκοπος και ο Ποιμήν ο καλός όστις «τα ίδια πρόβατα καλεί κατ’ όνομα και εξάγει αυτά» (Ιωάννου 10,3). Θα είσαι ο Πατήρ πάντων. Θα αγαπάς πάντας αδιάκριτα και θα είσαι δι’ όλους το ίδιον. Ιδιαίτερες είναι οι ευθύνες σου διά την έναρξη της Ορθοδόξου Ιεραποστολής εις το τοπικόν πληθυσμόν εις τας μεγάλας πόλεις και την ύπαιθρον της όμορφης αυτής χώρας που θα διαποιμάνεις, πού ήδη προετοίμασε με την αναγκαία οικοδομική υποδομή ο Αλεξανδρινός Προκάθημενος με τους παριστάμενους σήμερα μαζί μας συμπροσευχόμενους επίτιμους Προξένους κ. Μαρκέτο, κ. Νέστορα και την αγαπητή μας κ. Τσιχλάκη.

Σε αναμένει πολύς αγώνας Θεοφιλέστατε Άγιε Αδελφέ μου. Θα πρέπει να οπλισθείς με δύναμη και θάρρος πολύ. Όπως ήδη πολύ καλά γνωρίζεις η ζωή του Επισκόπου απαιτεί εγρήγορση, νηφαλιότητα και συνέπεια εις την διακονίαν του Ευαγγελίου. Ο μισόκαλος διάβολος παραμονεύει παντού, προκειμένου να πατάξει τον ποιμένα και να διασκορπίσει τα πρόβατα. Θα είναι ανύστακτον το ενδιαφέρον σου διά τας ψυχάς που σου ενεπιστεύθη η Εκκλησία. Συ θα είσαι ο Κυρηναίος που θα σηκώνεις νυχθημερόν τον σταυρόν της διακονίας εν μέσω του λαού του Θεού.

Με τας ευχάς του Ιδρυτού της Εκκλησίας των Αλεξανδρέων Αγίου Αποστόλου και Ευαγγελιστού Μάρκου και τις Πατριαρχικές Προσευχές της Α.Θ.Μ. του Πάπα και Πατριάρχου και πατρός ημών κ.κ. Θεοδώρου Β΄, των Σεβασμιωτάτων Μελών της Ιεράς Συνόδου, και μάλιστα του και χειροτονήσαντός σε εις τον δεύτερον της Ιερωσύνης βαθμόν πολυσέβαστον άγιον Ζακύνθου κ. Χρυσόστομον και του Αδελφού Σεβασμιωτάτου Ζάμβιας κ. Ιωακείμ, του κλήρου και του λαού, και του απανταχού Ελληνισμού που στηρίζει σήμερα φιλάνθρωπα και γενναιόδωρα το Ελληνορθόδοξον Ιεραποστολικό έργο του Πατριαρχείου μας εις τη Μεγάλην Αφρικανική Ήπειρον, θα δυνηθείς να μεταφέρεις τον Λόγον του Θεού όπου δει κι όπου χρειαστεί. Οι προσευχές και οι ευχές όλων μας θα σε συνοδεύουν για πάντα. Ποίμανε λοιπόν Άγιε Αδελφέ το εμπιστευθέν σοι ποίμνιον εν αγάπη και αληθεία και απλότητι. Ο Θεός να είναι πάντοτε μαζί σου. Εις πολλά έτη Δέσποτα.

Ο Χειροτονητήριος Λόγος του Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου και η Πατριαρχική Ομιλία

 Αλεξάνδρεια, 17 Οκτωβρίου 2010
  Πατριαρχική Μονή Οσίου Σάββα του Ηγιασμένου, πριν λίγα λεπτά

Μακαριώτατε Πάπα και Πατριάρχα Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ. κ. Θεόδωρε Β΄,

Σεπτή των Αρχιερέων Σύναξη,

Λαέ του Θεού ευλογημένε,

Με δέος και συντριβή ίσταται η σμικρότητά μου ενώπιόν Σας κι ενώπιον του «Κυρίου της Δόξης» κατ’ αυτή την αγία ημέρα και ώρα, κατά την οποίαν, δια της βουλήσεως των τα πρώτα φερόντων της Αλεξανδρινής Εκκλησίας, ο πτωχός και πένης εγώ, ο ύστατος των κληρικών, καλούμαι ως Επίσκοπος να γεωργήσω τον νοητό αγρό της τοπικής Εκκλησίας της ωκεανοφίλητης Μοζαμβίκης, μιας μεγάλης χώρας, όπου το φυσικό κάλλος συμπλέκεται με τα οξυμένα κοινωνικά προβλήματα των 22.000.000 των κατοίκων της.

Βιώνω θαύμα και ήδη κατακλύζομαι ευεργετικά από τη Χάρη του Μεγάλου Θεού. Είχα πάντοτε την πεποίθηση ότι «το πνεύμα όπου θέλει πνει» [Ιω 3,8], αξιοποιώντας και στρατεύοντας το λειψό και περιορισμένο των ανθρωπίνων δυνάμεων, ώστε δι’ αυτών να εγκοσμιωθεί το θείον. Και ιδού, το αυτό συμβαίνει και στην δική μου περίπτωση. Δεν έχω τίποτε να προσφέρω στον «Κύριο των Δυνάμεων» [Ψαλμ 83,1], όντας αδύναμος και πεπερασμένος. Δεν έχω σοφία, ώστε ν’ αναμετρηθεί με την «άνωθεν σοφίαν». Δεν έχω την απαραίτητη αρματωσιά, ώστε ν’ αμυνθώ στα παλαίσματα του κάθε λογής εναντίου. Και όμως! «Το έλεος» του Κυρίου «καταδιώκει με πάσας τας ημέρας της ζωής μου» [Ψαλμ 22,6] και ήδη με συνέλαβε, με τρόπο ακαριαίο και αφοπλιστικό, καλώντας με «επί σκοπόν», ως αξιωματούχο της Χάριτός Του και συνάμα διαχειριστή των Μυστηρίων Του σε μια περιοχή της αφρικανικής γης, αυτήν της Μοζαμβίκης, όπου με καθιστά Πατέρα, Αδελφό και Συνοδοιπόρο των θελόντων «ευσεβώς ζην» [Β΄ Τιμ 3,12].

Κατ’ αυτή την ώρα της επιφοιτήσεως του Τρίτου Προσώπου της Αγίας Τριάδος επ’ εμέ ωχριώ και δειλιάζω, αναλογιζόμενος την τιμή. Δεν τολμώ ούτε να αρθρώσω λόγους θεωρητικούς περί του επισκοπικού αξιώματος, μήτε να κάμω προγραμματικές δηλώσεις για το νέο αγωνιστικό στάδιο, το οποίο ξανοίγεται ενώπιόν μου. Εκείνο, που μόνον δύναμαι να ψελλίσω είναι ότι προτίθεμαι να ασκηθώ στο να αποδειχθώ εν τοις πράγμασιν «πάντων έσχατος και πάντων διάκονος» [Μκ 9,35].

Ξέρετε, παίζοντας μικρό παιδί τον Ιερέα και μάλιστα τον Επίσκοπο, στο χωριό μου, τον Αγκερυκό της Ζακύνθου, είχα κάποτε ρωτήσει τη μακαριστή μητέρα μου: «Τι πρέπει να κάνω, για να γίνω Δεσπότης;». Κι εκείνη, με την αθώα της σοφία, μού απάντησε: «Θα γένεις Δεσπότης, εάν κάνεις τα θελήματα της γειτονιάς»!!!... Πέρασαν τα χρόνια, ήρθαν οι θύελλες της ζωής κι εν τω μεταξύ αξιώθηκα να γίνω Νεωκόρος (Νόντσολος, κατά την ζακυνθινή διάλεκτο), αφενός μεν στον Μητροπολιτικό Ναό της Ζακύνθου, αφετέρου δε στην περιώνυμη Μονή Πεντέλης, υπό την στοργή και την αγαπητική θαλπωρή τού τότε Ηγουμένου και σημερινού Ποιμενάρχου της «φιλτάτης πατρίδος» [Κάλβος, Ο φιλόπατρις] και γενέτειράς μου Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ζακύνθου κ.κ. Χρυσοστόμου Β΄. Έκτοτε, όπου και αν βρέθηκα, ό,τι και αν είχα εμπρός μου προς διεκπεραίωσιν, αυτός ο ρόλος μού φαινόταν ο πλέον ταιριαστός και ειλικρινής: Ο ρόλος του Νόντσολου, τουτέστιν του Νεωκόρου!… Μάλιστα δε πολλοί εκ των πολυσεβάστων Πατέρων και Αδελφών, χαριτολογώντας, ακόμη με ονομάζουν «Νόντσολο»! Εε, λοιπόν, αυτό πρεσβεύω και υπόσχομαι για τον ευλογημένο λαό της Μοζαμβίκης: Επιθυμώ να αναδειχθώ ο Νόντσολος των μελών του Κυριακού Σώματος, που παροικεί στη χώρα αυτή. Εκείνος, ο οποίος θα ανάβει τα καντήλια της Πίστεώς τους, θα θερμαίνει το ζέον της Ελπίδας τους, θα ευπρεπίζει δώρα και αντίδωρα της Εσταυρωμένης Αγάπης (ουράνιας και ανθρώπινης), θα γυαλίζει τα τιμαλφή των καρδιών τους, θα καθαρίζει το ιερό Βήμα των ψυχών τους, θα σημαίνει την καμπάνα για τις Ευχαριστιακές Συνάξεις μας. Εκείνος, εξάλλου, ο οποίος θα «κάνει τα θελήματα των γειτόνων» του Θεού – αναφορά στον Θρόνο της μεγαλωσύνης Του, αλλά και θα εκλαϊκεύει το Θείο Θέλημα προς εκείνους.

Έχω συναίσθηση ότι δεν είναι εύκολα όλα τα προλεχθέντα. Όμως, μπορώ τουλάχιστον να υποσχεθώ ενώπιόν Σας ότι θα αναλώσω την κάθε μου δυνατότητα, την κάθε μου ικμάδα προς αυτή την κατεύθυνση. Ώστε εν ημέρα κρίσεως, ενώπιον του Αρχιποίμενος Χριστού και Αρχηγού της Πίστεώς μας, να έχω κάτι ευπρόσωπο και θεοπρεπές να παρουσιάσω.

Κλείνοντας αυτές τις σύντομες και λιγοστές από καρδίας σκέψεις οφείλω να εκφράσω ευχαριστίες στην κατά σάρκα οικογένειά μου, αλλά και σε όλους τους γνωστούς και φίλους, πατέρες και αδελφούς, οι οποίοι, με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, έκαμαν την σπίθα πυρκαγιά και με χειραγώγησαν στην ιερή ετούτη στιγμή. Και δεν είναι λίγοι. Φοβούμενος μάλιστα, μήπως λησμονήσω αθέλητα κάποιον, δεν τους αναφέρω κατ’ όνομα τώρα, αλλά γνωρίζουν -ο καθείς ξεχωριστά, είτε επί γης, είτε στον ουρανό- ότι έχουν διηνεκή την αγάπη, την σκέψη και την ευγνωμοσύνη μου. Αντιπροσωπευτικά στρέφω ευγνώμον βλέμμα προς τον Πατριάρχην μου και τίμιο Προεστώτα της Αλεξανδρινής Εκκλησίας κ.κ. Θεόδωρο Β΄ για την ευμένεια και την αγάπη του, αλλά και προς τον Γέροντά μου Άγιο Ζακύνθου κ.κ. Χρυσόστομο Β΄ για την απλόχωρη καλοσύνη του προς την ταπεινότητά μου.

Και τώρα, Μακαριώτατε Δέσποτα -επαναλαμβάνοντας λόγους Ευγενίου του Βουλγάρεως, του μεγάλου Επτανησίου- «προσπίπτω ενώπιόν σου από του νυν προ προσώπου πάσης της Εκκλησίας, και σε καθικετεύω θερμότατα· πρόφθασον, περίφραξόν με, οχύρωσόν με, προασφάλισόν με δια των δραστηρίων σου ευχών, δια να μένω πάσας τας ημέρας της ζωής μου, εδραίως τε και ακλινώς κατεστηριγμένος εις την χάριν ταύτην, εις την οποίαν σήμερον ο Θεός δια της σής ιεροτελεστίας με ανεβίβασεν· δεήθητι του Θεού των οικτιρμών και του ελέους υπέρ εμού […]» [Συλλογή ανεκδότων συγγραμμάτων του αοιδίμου Ευγενίου του Βουλγάρεως και τινών άλλων μετατυπωθέντων εκδοθείσα υπό Γεωργίου Αινιάνος, εν Αθήναις 1838, τ. 1, 43].

Η ΠΑΤΡΙΑΡΧΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ

«Τις Θεός μέγας ως ο Θεός ημών...»

Μεγάλα καί θαυμαστά επιτελεί η Χάρις και το άμετρον έλεος του Κυρίου. Ο Χριστός βρίσκεται εν τω μέσω ημών. Είναι γεγονός αναμφισβήτητο, η δική Του διαβεβαίωση, την οποία βιώνουμε κάθε φορά που συγκεντρωνόμασθε επί το αυτό και μέσα στο συγκλονιστικό μυστήριο της θείας Ιερουργίας, συμμετέχουμε στόν θάνατο και στην Ανάστασή Του. «Όπου είναι συνηγμένοι δύο ή τρείς στο Ονομά μου, εκεί είμαι ανάμεσά τους κι εγώ...».

Μέσα, λοιπόν, σ’ αυτό το Μυστήριο της Αιωνίου Ζωής, βιώνουμε σήμερα στην Θεία Λειτουργία της Εκκλησίας μας, κλήρος και λαός, ένα άλλο μεγάλο και ακατάληπτο, κατά άνθρωπον, μυστήριο της μεγάλης και ανεξιχνίαστης αγάπης του Θεού πρός εμάς τους αναξίους. Το μυστήριο της Αρχιερωσύνης! Το μυστήριο της Επισκοπικής Διακονίας, της σταυραναστασίμου αναβάσεως στον «εις τύπον και τόπον Χριστού» χώρο ευθύνης, αυτόν του πνευματικού γεωργίου της Μοζαμβίκης.

Εντός ολίγου θα Σέ καλέσω, Θεοφιλέστατε Εψηφισμένε Επίσκοπε Μοζαμβίκης Ιωάννη, αγαπητό μου παιδί, να λάβης από τά χοϊκά, όμως καταξιωμένα με τη θεία Χάρη, πατριαρχικά χέρια μου, την Αρχιερωσύνη, που η Εκκλησία σου πρόσφερε μέεόλη της την αγάπη και τη στοργή.

Αγαπητέ μου Ιωάννη,

Γεννήθηκες στην αγιοτόκο νήσο Ζάκυνθο. Σπούδασες την ιερά επιστήμη της θεολογίας στήν Αθήνα και τη Σόφια της Βουλγαρίας με μεταπτυχιακές σπουδές. Έλαβες τη διδακτορική σου διατριβή από το Πανεπιστήμιο του Γιοχάνεσμπουργκ Υπηρέτησες ως Διάκονος και Πρεσβύτερος στη Ζάκυνθο, την Αθήνα και εντάχθηκες στον κλήρο του Πατριαρχείου μας πολλά χρόνια πριν. Με ζήλο και αυτοθυσία εργάσθηκες ως Αρχιερατικός Επίτροπος Ζιμπάμπουε και Ζάμπιας, ως Εφημέριος στον Ιερό Ναό Αγ. Κωνσταντίνου και Ελένης στο Κάιρο και τα τελευταία χρόνια στη Νότια Αφρική.

Σήμερα, μετά από χρόνια, έτσι το θέλησε η πρόνοια του Παντοδυνάμου Θεού, ήλθες εδώ, στην Πατριαρχική Καθέδρα, για να λάβεις τον τρίτο βαθμό της Ιερωσύνης. Η Ιερά Σύνοδος του Πατριαρχείου, με την πατρική μας πρόταση, σε εξέλεξε Επαρχιούχο Επίσκοπο στην Μοζαμβίκη. Μία ευλογημένη χώρα, πανέμορφη, προικισμένη από τον Άγιο Θεό να έχει πολλές δυνατότητες και μέλλον. Εσύ θα εργασθείς εκεί, όπου και η Μετριότητά μας, ως Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε υπηρέτησε με πολλή αγάπη και διάθεση ψυχής. Καλείσαι να πολλαπλασιάσεις όλα αυτά, διότι από σήμερα η ευθύνη σου θα είναι πολύ μεγάλη και οι απαιτήσεις περισσότερες από την Εκκλησία.

Η ζωή σου αλλάζει πλέον, Ιωάννη. Από σήμερα πια είσαι ένας Αρχιερεύς της Ορθοδόξου Ανατολικής Εκκλησίας. Ένας Επίσκοπος του Αποστολικού και Πατριαρχικού Θρόνου του Αγίου Μάρκου. Η Εκκλησία σε αντάμειψε για την εργασία σου. Για την αγάπη σου προς το Πατριαρχείο μας. Για το ήθος και την προσφορά σου. Σού δίνει σήμερα νοερά φτερά, να πετάξης ψηλά και να δώσης σαν άλλη καιομένη λαμπάδα το φως της πίστεώς σου και ολόκληρη την ύπαρξή σου στο ανατεθέν ποίμνιο. Εργάσθηκες άοκνα στο χώρο της νεότητος. Πρωτοστάτησες στην ίδρυση του Ελληνικού Σχολείου και του Κέντρου Νεότητος και Πολιτισμού, ως και της Στέγης Αγάπης Απόρων «Αθανάσειο Ίδρυμα» στην Ι. Μητρόπολη Ιωαννουπόλεως και Πρετορίας και στην Ελληνική Κοινότητα του Τζέρμιστον.

Σε αυτή την νέα και μεγάλη ποιμαντική ευθύνη, που η Εκκλησία σήμερα σού εμπιστεύεται διά της εις Επίσκοπον χειροτονίας σου, να γνωρίζης ότι οι κατ’ άνθρωπον δυσκολίες θα είναι ακόμη πιο έντονες. Διότι το παλαίφατο Πατριαρχείο μας υπηρετεί κατ’ εξοχήν την ευαγγελική επιταγή της σποράς του λόγου του Θεού στην αχανή και εμπερίστατη αφρικανική ήπειρο, που κατοικείται όμως από αγαθές και δεκτικές καρδιές.

Η Ιεραποστολή είναι η «εν Αγίω Πνεύματι» άοκνη εργασία για τον αγιασμό των πάντων, την ανακεφαλαίωσή τους στον Χριστό και την «προσαγωγή» τους στον Πατέρα (Εφεσ. 2,18). Και γινόμαστε «συνεργοί Θεού» με μία ευρύτερη έννοια: συμμετέχοντας στην εξέλιξη των λαών για φωτισμό, ενότητα, ειρήνη, καταλλαγή και αγάπη, με μία λέξη για τον αγιασμό, προς τον οποίο κατατείνει το έργο του Θεού.

«Ως τέκνα Θεού κατά χάριν», συσσωματούμενοι με τον Χριστό «δι’ ον τα πάντα και δι’ ου τα πάντα» (Εβρ.2,10), ενωμένοι με Αυτόν, συμμετέχουμε στο θεϊκό σχέδιο υπέρ των αδελφών μας, με διάθεση δοξολογική, με την ακλόνητη όμως βεβαιότητα ότι «εξ Αυτού και δι’ Αυτού και εις Αυτόν τα πάντα» (Ρωμ.11, 36). Και αυτή η διακονία δεν είναι μόνο σωτηρία αλλά και δημιουργία, με την επιστράτευση της λογικής, της εμπειρίας, της γνώσης και της αισθήσεως του ωραίου, προκειμένου να συμβάλλουμε στην πνευματική πρόοδο των συνανθρώπων μας με έργα πολιτισμού, παιδείας, κοινωνικής πρόνοιας και προόδου.

Ο Θεός θα επιτρέψει και να πειρασθούμε. Εκεί θα δείξουμε την αληθινή μας πίστη. «Τα δάκρυα είναι εκείνα με τα οποία ο Θεός ξεπλένει τα μάτια μας για να μπορέσουμε να Τον διακρίνουμε καλύτερα...», έλεγε ένας Ρώσος ασκητής της Θηβαΐδος του Βορρά. Και σ' αυτήν σου την πορεία να έχης κατά νουν ότι παγίδες πολλές και ανηφοριές και αγκάθια θα εμποδίζουν τον δρόμο σου. Πίκρες και δοκιμασίες θα γευθείς και πάλι στην σταυροαναστάσιμη οδό, την οποία από σήμερα πιο ανηφορική θα βαδίζης.

Αναφέρεται ότι ο Άγιος Αντώνιος, ο Καθηγητής της Ερήμου, όταν βασανίστηκε επί πολλά χρόνια από έναν μεγάλο πειρασμό και η χάρις του Θεού κάποια στιγμή τον απάλλαξε, φώναξε μέσα από την ψυχή του: «Θεέ μου, πού ήσουν όταν σε χρειαζόμουν»; Και μιά φωνή τον διαβεβαίωνε: «Εδώ ήμουν Αντώνιε, δίπλα σου πάντοτε, αλλά περίμενα μέσα από τη δοκιμασία σου να δω την υπομονή σου και την πίστη σου».

Αγαπητό μου παιδί, Επίσκοπε της Εκκλησίας μας,

Μαζί μας αυτη τη στιγμή παρίστανται και προσεύχονται, όλοι οι Άγιοι, η Παναγία Μητέρα του Χριστού και δική μας μάνα, οι Όσιοι, οι Ταξιάρχες Αρχάγγελοι, οι Μάρτυρες και οι Ασκητές Αγιοι της Εκκλησίας μας. Ο Όσιος Σάββας ο Ηγιασμένος, ο Άγιος Νεκτάριος, η Αγία Αικατερίνη, οι Άγιοι Θεόδωροι, οι μεγάλοι Αλεξανδρινοί Θεολόγοι, οι άγιοι Προκάτοχοί μας, Πατέρες και Διδάσκαλοι της Εκκλησίας. Κοντά σου τα αγαπημένα σου πρόσωπα, οι συγγενείς και οι καλοί σου φίλοι, οι οποίοι σήμερα χαίρονται μαζί σου και σε στηρίζουν. Κοντά σου όλοι εμείς, ο Πατριάρχης σου, οι Αρχιερείς μας, οι Κληρικοί και οι άνθρωποι του Πατριαρχείου μας με τους οποίους καθημερινά συνεργάζεσαι και τόσο σ’ έχουν αγαπήσει.

Κοντά μας σήμερα κι ο Εξοχώτατος Υπουργός κ.Τηλέμαχος Χυτήρης, επικεφαλής αντιπροσωπείας Ελλήνων βουλευτών, με τους λοιπούς συμπαρόντες βουλευτές ομοδόξων κρατών, προκειμένου να πραγματοποιήσουν την συνέλευσή τους στην Μεγάλη Πόλη του Αλεξάνδρου και των μεγάλων Θεολόγων και Διδασκάλων της Εκκλησίας μας.

Ο κ. Υπουργός, αγαπητός φίλος από τα παλαιά, εκφράζει την αγάπη και την συμπαράστασή του στο Πατριαρχείο μας, αλλά και σε σένα, Θεοφιλέστατε Ιωάννη, για την πολύχρονη συνεργασία και προσφορά σου, ως Συντονιστής εκ μέρους του Πατριαρχείου μας στην «Διακοινοβουλευτική Συνέλευση Ορθοδοξίας».

Σας ευχαριστούμε πολύ, κ. Υπουργέ και όλους τους εκλεκτούς συνοδούς του Ελληνικού Κοινοβουλίου, που είσθε σήμερα εδώ και συμπροσεύχεσθε. Παρακαλώ να μεταφέρετε προς τον Εξοχώτατο και λίαν αγαπητό Πρωθυπουργό της Ελλάδος κ. Γεώργιο Παπανδρέου την αγάπη μας και την συμπαράστασή μας στο έργο του, προκειμένου η φιλτάτη πατρίδα μας να ξεπεράσει γρήγορα τις δυσκολίες που βιώνει.

Όμως επιθυμώ εδώ να αναφέρω ιδιαιτέρως και στην παρουσία του Σεβ. Μητροπολίτου Ζακύνθου κ. Χρυσοστόμου, του πολυσεβάστου και τετιμημένου ευεργέτου και υποστηρικτού του Πατριαρχείου μας. Γέροντα σεπτέ, η προσευχητική παρουσία σας μάς χαροποιεί και μάς τιμά ιδιαιτέρως. Σάς ευχαριστούμε για την αγάπη που μάς δείχνετε. Για εμέ προσωπικώς είσθε ο ευεργέτης και ο βοηθός από τα πολύ παλαιά χρόνια. Σάς ευχαριστούμε Σεβασμιώτατε για την αγάπη, την αβραμιαία σας φιλοξενία, την έκφραση της αρχοντιάς σας, προς τους Αρχιερείς του Θρόνου μας, όταν σας επισκεπτονται. Για όλους και για τον καθένα χωριστά έχετε κάτι αγαθό να πείτε. Δίδετε σέ όλους από το περίσσευμα της αγαπώσης καρδίας σας.

Αυτή την αγάπη να έχης πάντα και εσύ και να την μοιράζεις απλόχερα, Ιωάννη. Γιατί, όπως συνηθίζω πάντοτε να λέγω, αυτό πού θα μείνει και θα έχει αξία σ΄ αυτόν τον μάταιο κόσμο είναι μόνον η αγάπη και τίποτε άλλο.

Χαίρε και αγάλλου Εψηφισμένε Επίσκοπε Ιωάννη! Ο Χριστός εν τω μέσω ημών. Ιδού, ήγγικεν η ευλογημένη ώρα! Και τώρα σε καλώ να προσέλθης στο κράσπεδο του ιματίου τού Εσταυρωμένου και Αναστάντος Αρχιποίμενος Χριστού, για να λάβης τον στέφανο του μαρτυρίου της ζωής.