Ο Εσπερινός του Ασώτου ή της Μεγάλης Νεροποντής στο Maputo

Αγαπητοί φίλοι,

Καλησπέρα από την πρωτεύουσα της Μοζαμβίκης.

Έλειψα αυτή την εβδομάδα στη Νότιο Αφρική και σήμερα ήταν η ημέρα της επιστροφής στην πρωτεύουσα της Μοζαμβίκης, οδικώς, για την τελευταία υπηρεσία μου εδώ, μια και αύριο το απόγευμα, μετά την θεία Λειτουργία και το κέρασμα στο Επισκοπείο, αρχίζω το μεγάλο ταξίδι με τρεις αλλεπάλληλες πτήσεις, για την Ελλάδα.

Μες από πολλές και διάφορες γραφικότητες των εξακοσίων χιλιομέτρων συνολικής πορείας, με την κ. Μαρίνα Τσιχλάκη και την φίλη της -πεπειραμένη οδηγό- κ. Κάρολ, αφήσαμε πίσω μας ένα μελαγχολικό και μεταβροχερό Γιοχάνεσμπουργκ, για να φθάσουμε, το απομεσήμερο, στα σύνορα Νοτίου Αφρικής και Μοζαμβίκης, μ' έναν καυτερό κάθετο ήλιο από πάνω μας, φοβερή υγρασία και να πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες διατυπώσεις των διαβατηρίων και η έκδοση της νεότερης βίζας. Σκηνικό κινηματογραφικό!... Όλοι στην ραστώνη του απόλυτου θέρους. Ο νεαρός έγχρωμος, ο πριν από εμένα στην ουρά για φωτογραφία βίζας και τα τοιαύτα (συν 61 ευρώ, κάθε που χρειάζεται να μπω στο κράτος), κάτοικος Αγκόλας, στάζει από παντού... Δεν έχω ξαναδεί πιο ιδρωμένον άνθρωπο. Εγώ, ο πάντοτε κάθιδρος, κατόρθωσα να αυτοπεισθώ ότι δεν πρέπει να ιδρώσω, διότι την βάψαμε... Πήραμε κάποια στιγμή την βίζα και ντουγρού για Μαπούτο, ενώ η κάψα γινόταν εντονότερη.

Είναι πια μπροστά μας 199 χιλιόμετρα έως Μαπούτο, όμως ο καιρός από νότια ουδόλως μάς αρέσει. Πέρα βρέχει...

Πέρασαν περίπου τρία τέταρτα της ώρας με βουερή προετοιμασία βροχής και ήδη μπαίνουμε στη Ματόλα, την μικρή πόλη, πριν την μεγαλούπολη του Μαπούτο. Παρότι ώρα 5 μ.μ. καλοκαιριού, ο κόσμος αρχίζει να σκοτεινιάζει επικίνδυνα. Το φως μειώνεται, οσφραίνεσαι καταστροφή που έρχεται, ενώ οι άνθρωποι στους δρόμους αναστατώνονται, όπως και τα υπαίθρια υποτυπώδη μαγαζιά τους.

Ο νους μου είναι στους λιγοστούς ανθρώπους, οι οποίοι με περιμένουν για τον Εσπερινό του Ασώτου στον Ορθόδοξο Ναό μας στο Μαπούτο. Επικοινωνούμε με την κ. Μάρω Σπανούδη -τον σύνδεσμό μας με το επισκοπικό κέντρο- και λέμε ότι μπορούν να φύγουν όλοι, διότι ο καιρός δεν αστειεύεται, εμείς μάλιστα θα αργήσουμε πολύ... Εκείνοι όμως μάς λένε ότι θα περιμένουν όσο χρειασθεί!!!

Τώρα τα πράγματα δυσκολεύουν... Τα πάντα σχεδόν γίνονται ένα... Ανεμο-αμμοθύελλα εν εξελίξει... Μαγαζάκια, κορμοί δέντρων, στέγες, υποστέγες, τσουβάλια, σακούλες γεμάτες ή αδειανές, όλα περιϊπτάμενα. Ο νους μου πάντα στον ναό και μάλιστα στα παιδάκια, που ανέμεναν να ψάλουν το "Φως ιλαρόν".

Κάποια στιγμή ένα τεράστιο νάυλον, μάλλον τέντα ή στέγαστρο μαγαζιού ήταν, έρχεται αστραπιαία στο μπαμπρίζ μας και μάς τυφλώνει επίφοβα. Προς στιγμήν χάνουμε τον έλεγχο, αλλά είναι τόση η σφοδρότητα της θύελλας, ώστε αυτόματα το παίρνει -ευτυχώς- μακριά και ξαναβρίσκουμε την ορατότητά μας, την όση...

Με τις χίλιες δυσκολίες μπαίνουμε σε μια πόλη επιπλέουσα. Κι εδώ καταστροφές παντού τριγύρω μας. Νερά παντού. Ξαναεπικοινωνούμε με τον ναό. Να μην ανησυχούμε. Είναι όλοι προφυλαγμένοι και μάς αναμένουν. Μόλις αντιλαμβάνονται το αυτοκίνητο να κορνάρει απέξω, τρέχουν τα τρία παιδιά μέσα στη νεροποντή, που έχει αρχίσει να κοπάζει, να με προϋπαντήσουν. Φιλιά και αγκαλιές, εξόχως συγκινητικές!!!... Δάκρυσα βουβά!!!...

Ο Εσπερινός του Ασώτου τελέστηκε για εννιά πολύτιμες ψυχές, που ανέμεναν απόψε στο κατακλυσμιαίο Μαπούτο!

Το "Φως ιλαρόν" ψάλθηκε κυρίως από τα παιδιά, εξομολογήθηκαν όλοι (σε ποια γλώσσα, Κύριος οίδε!!!) και καληνυχτιστήκαμε συγκινημένοι: Από πλευράς μου για όλα αυτά τα αποψινά, από πλευράς του εκκλησιάσματος, διότι τούς ανάγγειλα ότι αύριο θα φύγω for ever... Λυπήθηκαν σφόδρα, αλλά προσπάθησα να τούς εξηγήσω ότι ο πραγματικός πατέρας τους είναι ο Επίσκοπος Ιωάννης, ο οποίος φθάνει από Δευτέρα, έχοντας μεριμνήσει υπέρ τους και σε πολλά επίπεδα, κατά τον μήνα της απουσίας του. Απλώς, ήμουν ένας περαστικός, αλλά τους αγάπησα πολύ γιατί το αξίζουν! Παρηγορήθηκαν!

Στο εξής, αγαπητοί μου, κάθε φορά που ολόμονος θα ψάλω το "Φως ιλαρόν", στον άδειο κάθε Σάββατο ναό μου στο Μπανάτο, δεν θα παραλείπω να στέλνω τη σκέψη μου εδώ στην εσχατιά της Γης, στα παιδιά του Μαπούτο, για να το σιγοψάλουμε -πραεία τη φωνή- όπως πρακτικά τούς το δίδαξα αυτόν τον καιρό. Κι όταν από την ασφάλεια των πνευματικών κατεστημένων μου εν Ζακύνθω θα μεριμνώ και θα τυρβάζομαι περί πολλών, θα με επιστρέφει εις εαυτόν η νοσταλγία τού αποψινού Αναστασίμου Εσπερινού του Ασώτου ή, καλύτερα, της Μεγάλης Νεροποντής τής μοζαμβικανής πρωτεύουσας!!!

Έξω βροντά και βρέχει ακατάσχετα ολοένα, μέσα στο περίκλειστο Επισκοπείο έχει κουρνιάσει ο καύσωνας του Ινδικού κι εγώ -στην προσποιητή δροσιά τού έιρκοντίσιον- ψηφαριθμώ το πανάκριβο Έν, περί του οποίου εστί χρεία!

Φίλοι μου, Καληνύχτα!

π. Π. Καποδίστριας

Ξενάγηση στο Ελληνορθόδοξο Επισκοπείο της Μοζαμβίκης

Σήμερα, με την άδεια και παρότρυσνη του απουσιάζοντος Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου, αναλαμβάνω να Σάς ξεναγήσω -έστω και εικονικά- στο Επισκοπείο του, όπου τις τελευταίες ημέρες έχω την μεγάλη ευλογία να διακονώ τους εντόπιους Ορθόδοξους. Πρόκειται για έναν πολύ φιλικό χώρο, για τον οποίον έχει δοθεί πολύς αγώνας στο πέρασμα των χρόνων μέχρι και σήμερα, ώστε να συνεχίσει να υφίσταται σώο και αβλαβές, στην διάθεση του Εφημερίου αρχικώς, του εκάστοτε Επισκόπου εσχάτως και κυρίως στην διάθεση του λαού, ο οποίος έχει εύκολη πρόσβαση, καθώς -όπως έχουμε και άλλες φορές υπογραμμίσει- ο Επίσκοπος κ. Ιωάννης είναι υπέρ της ποιμαντικής των ανοικτών θυρών, όπου ο καθένας αισθάνεται εδώ μέσα σε οικειότατο χώρο.

Κατά την εποχή της "εθνικοποίησης", στα μέσα της δεκαετίας του '80, κατασχέθηκε το κτίριο από τους Επαναστάτες -όπως και χιλιάδες άλλα- και το ξαναγόρασε αργότερα από αυτούς το τότε δραστήριο μέλος της Κοινότητας των Ελλήνων, ο αειμνημόνευτος από τους πάντες Γεώργιος Τσιχλάκης, ο οποίος στέγασε τότε, σε ένα από τα δωμάτιά του, το Προξενείο, ώστε να μην μπορεί κανείς εύκολα να έχει κτητική διάθεση επ' αυτού.

Στα νεότερα χρόνια παραδιδόταν άρτιο στους Εφημερίους ή, τελευταία, στον Επίσκοπο, αλλά ο κ. Ιωάννης, όταν ενθρονίστηκε το βρήκε διχοτομημένο σε... δύο σπίτια. Κάποιοι το είχαν μισοχωρήσει, αφήνοντας το υπόλοιπο στον μέλλοντα να έρθει δεύτερο Επίσκοπο του τόπου, μετά την παραίτηση του πρώτου, νυν Μητροπολίτου Ηλιουπόλεως κ. Θεοδώρου. Και τούτο, με την πρόφαση ότι αυτό το μισό θα έπρεπε να είναι το σπίτι του εκάστοτε δασκάλου, εν προκειμένω δασκάλας.

Πληροφορούμαι ότι το αρμόδιο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής, η συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων εδώ είχαν αναστατωθεί, συμπαραστεκόμενοι στον Επίσκοπο, ο οποίος -σημειωτέον- ελάχιστα μόνον επουσιώδη έγγραφα παρέλαβε ως Αρχείο από την μέχρι τούδε Ιστορία της εκκλησιαστικής ζωής των Ελλήνων στην χώρα.

Η αναστολή των αποσπάσεων δασκάλων από την Ελλάδα έδωσε από μόνη της την λύση στο πρόβλημα, ο ίδιος ο Επίσκοπος με την βοήθεια των Ελλήνων, γκρέμισε τον μεσότοιχο κι έτσι αποκαταστάθηκε την μεγάλη αδικία εις βάρος του εκκλησιαστικού αυτού κτιρίου και ήδη τα πρώην κατειλημένα δωμάτια στεγάζουν το χολ της υποδοχής και την γραμματεία (φωτ. 9) και το Επισκοπικό Γραφείο (φωτ. 8).

Να Σάς εξηγήσω τι βλέπετε στις λοιπές ανωτέρω φωτογραφίες. Στην 1η, το Επισκοπείο, σε πρώτο πλάνο αφ' υψηλού. Στην 2η, το ίδιο από τον κήπο. Στην 3η, την είσοδο του Επισκοπικού Οίκου. Στην 4η έχουμε μόλις μπει στον Οίκο. Στις φωτ. 4-7, βρισκόμαστε στο σαλόνι για τις κάθε λογής δοχές των Ορθοδόξων και στην τελευταία (10η) βλέπετε την μικρή τραπεζαρία.

Ο καλός οικοΔεσπότης κ. Ιωάννης μάς προσκαλεί όλους για καφέ και ό,τι άλλο ψήνει στον φούρνο (με πάσα έννοια).

Φιλικά από Μαπούτο

π. Π. Καποδίστριας

υστερόγραφο

Και αν το πρόβλημα της διχοτόμησης του Επισκοπείου -ούτως ή άλλως- λύθηκε, το απέναντι μας πρώην ενιαίο οικόπεδο του Ναού και του "Αθήναιου" συνεχίζει να είναι χωρισμένο και μάλιστα το περικαλλές κτίριο "Αθήναιον" των Ελλήνων σε πολύχρονη κατοχή από το κράτος. Περί αυτού κάναμε ήδη λόγο σε προηγούμενη σελίδα, την οποία μπορείτε να ξαναδιαβάστε εδώ.

Το "Αθήναιον" στο βάθος, πίσω από τον μαντρότοιχο. Σε πρώτο πλάνο τα προπύλαια του ναού. 

Το "Αθήναιον" από την πίσω πλευρά και ο μαντρότοιχος προς τον ναό.

Η υπόθεση δεν πρέπει να εγκαταλειφθεί, ο δε Επίσκοπος κ. Ιωάννης είναι ανένδοτος επ' αυτού, δεδομένου ότι ΚΑΙ αυτό το κτίριο οικοδομήθηκε με τον ιδρώτα των παλαιότερων γενιών των Ελλήνων και την λάσπη της Αφρικής. Οπότε, αξίζει την προσπάθεια!

Όλοι στην Ευχαριστιακή Σύναξη (Κυριακή, 5 Φεβρουαρίου 2012)

Αγαπητοί Φίλοι, Καλή Σας ημέρα! 

Και κατά την χθεσινή Κυριακή συναχθήκαμε ευχαριστιακά στον Καθεδρικό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών τού Μαπούτο! Όλοι "εν ενί στόματι και μιά καρδία"! Όλοι οι "εκλεκτοί" Ορθόδοξοι, οι οποίοι ομολογούν ότι εδώ υπάρχει μια φιλόστοργη Μάνα, η Εκκλησία, η οποία επισυνάγει τα παιδιά Της και όπου κυριαρχεί η συναλληλία, ο σεβασμός, η αγάπη!

Οι πλείστοι μετέλαβαν -ως συνήθως- των Αχράντων Μυστηρίων και ακολούθησαν τα καθιερωμένα κεράσματα εντός κι εκτός του Επισκοπείου. Ταυτόχρονα, τα παιδιά του Σχολείου έκαναν εμπέδωση των ύμνων, που μαθαίνουν τον τελευταίο καιρό, για την υπό δημιουργίαν Χορωδία τους. Οι φωνές τους ακούγονταν τριγύρω ως φωνές αγγελικές, ευχαριστώντας πολύ τους παρευρισκόμενους. 

Όλα στην αγκαλιά του Ουρανού, όπως πρωτοχριστιανικά σχεδιάζονται και ήδη αποδίδουν τους πρώτους καλόχυμους καρπούς από τον θεοφ. Επίσκοπο Μοζαμβίκης κ. Ιωάννη! Είθε να χαριτώνονται όλοι στην πνευματική αύξηση και ολοκληρία! 

Χαίρετε!

π. Π.

Άνοιξε το Τριώδιο και στο Maputo

Καλήν εσπέραν, φίλοι μου!

Εσπερίσαμε κι απόψε στον Καθεδρικό Ναό των Ταξιαρχών του Μαπούτο, μέσα σε πνιγηρή ατμόσφαιρα καυτού και υγρού απογεύματος. Λίγες οι ψυχές που παραβρέθηκαν, διότι εδώ υπάρχει τριήμερο αργίας και όλοι απουσιάζουν, λόγω του ότι χθες -3 Φεβρουαρίου- οι Μοζαμβικανοί γιόρταζαν μια σημαντική εθνική επέτειό τους.

Οι Ρωσίδες, που εκκλησιάστηκαν, μάς συντρόφεψαν στο άνοιγμα του Κατανυκτικού Τριωδίου (κατά την ζακυνθινή τυπική διάταξη), εκφράζοντας για μιαν ακόμη φορά πολύ σεβασμό και αφοσίωση στα τελούμενα στον ορθόδοξο ναό μας.

Τα παιδιά του Σχολείου μας, για πρώτη φορά έψαλαν το "Φως ιλαρόν...", ως εφαρμογή του μαθήματος της Υμνολογίας, που κάναμε κατά τα πρωινά των Σαββατοκύριακων. Επειδή μάλιστα δεν είχαν ένα κάποιο cd, που να μπορούν να το ακούσουν και να το ξανακούσουν στο σπίτι, να τι σκέφτηκαν, που μού προκάλεσε μεγάλη εντύπωση και θαυμασμό μαζί: Μού ζήτησαν να με ηχογραφήσουν στο κινητό να το ψάλω, ώστε μετά να το μάθουν ευκολότερα. Έτσι κι έγινε! Σήμερα λοιπόν, πριν τον Εσπερινό, τα τρία κορίτσια της Χορωδίας είχαν διαρκώς τ' ακουστικά του κινητού στ' αυτιά τους και περιφέρονταν στον κήπο και τα προπύλαια του ναού. "Τι όμορφη μουσική ακούτε, κορίτσια;", ρωτώ με φιλοπαίγμονα διάθεση. "The Fos Ilaron", απαντούν, με φανερή αγωνία για το... αποτέλεσμα που θα είχαν σε λίγο!!!

Το μοζαμβικανό βράδυ πέφτει πάνω από την πόλη και μαζί του φέρνει μιαν ανακουφιστική αίσθηση δροσιάς! Ανανεώσαμε την συνάντηση για αύριο το πρωί στην θεία Λειτουργία!

Καληνυχτώ Σας!

π. Π. Καποδίστριας

Γνωριμία των μαθητών του Ελληνορθόδοξου Σχολείου μας με την Βυζαντινή Αγιογραφία

Καλημέρα από Μοζαμβίκη!

Πριν λίγο ολοκληρώσαμε το μάθημα - μια πρώτη γνωριμία των παιδιών του Ελληνορθόδοξου Σχολείου της Επισκοπής Μοζαμβίκης με την Βυζαντική Εικονογραφία και την θεολογία που εκπέμπει. Σε τούτο βοήθησε καθοριστικά η αποστολή ελληνοαγγλικού εποπτικού υλικού από τις έγκριτες εκδόσεις Ποταμίτου, των αγαπητών φίλων μας Διονυσίου και Αίγλης-Αικατερίνης Ποταμίτου. Οι εκδόσεις αυτές ειδικεύονται στο παιδικό ορθόδοξο βιβλίο και πραγματοποιούν αποστολές σε όλο τον κόσμο.

Εκ μέρους όλων των παιδιών και της υπεύθυνης του τμήματος κ. Μάρως Σπανούδη, αλλά εν πρώτοις του τοπικού Επισκόπου κ. Ιωάννου και της ταπεινότητάς μου, αποστέλλουμε θερμές ευχαριστίες στις Εκδόσεις Ποταμίτου για την χαρά, που προσέφεραν σήμερα στα παιδιά μας! Ανακοινώσαμε μάλιστα στην τάξη την πρόθεση των ευγενικών Εκδοτών να αποστείλουν στο άμεσο μέλλον ανάλογα βιβλία στα πορτογαλικά, που είναι η κατεξοχήν γλώσσα των μαθητών.

Έχει ο Θεός! Και δια των κατάλληλων συνανθρώπων μας χορηγεί χαρά απ' την Χαρά Του σε αυτούς που την έχουν ανάγκη, όπου γης!

Να είσθε όλοι χαρούμενοι!

π. Π. Καποδίστριας

Μαθήματα γνωριμίας με τον Ελληνικό Πολιτισμό στο Σχολείο μας

Φίλοι μου, Καλημέρα!

Σάς γράφω πάντα από το θερμό Μαπούτο! Σήμερα θα ασχοληθούμε με το  Ελληνορθόδοξο Σχολείο, το οποίο στεγάζεται στην αυλή του Επισκοπείου της Μοζαμβίκης και μάς επιφυλάσσει κάθε μέρα πολύ ευχάριστες εκπλήξεις!

Εκτός από τα μαθήματα απόδοσης βυζαντινών ύμνων, στο πλαίσιο της προσέγγισης του Ελληνικού Πολιτισμού, όπως απαρχής οραματίζεται ο οικείος Επίσκοπος κ. Ιωάννης, έχει δημιουργηθεί μια μικρή συντροφιά Ρωσίδων, οι οποίες επιθυμούν να γνωρίσουν την γλώσσα μας, με απώτερο σκοπό, αποκτώντας κάποιες πρώτες γνώσεις ελληνικής γλώσσας, να συμμετάσχουν στην θεία Λειτουργία ως ψάλτριες. Το θέλουν πολύ αυτό και ανυπομονούν να προχωρήσουν όσο γίνεται περισσότερο και γρηγορότερα, προτείνοντας μάλιστα να μάθουν αρχαία ελληνικά, για να μπορούν να έχουν πρόσβαση στο πρωτότυπο των ύμνων.

Αξίζει να αναφερθούμε στην μικρή Αναστασία, η οποία δεν έχει πάει ακόμη στο σχολείο, αλλά μαθαίνει πολύ εύκολα τα ελληνικά! Αλλά και στην φιλοτιμία της κ. Μάρως Σπανούδη, η οποία δίνει κυριολεκτικά τον εαυτό της στις μικρές - φιλικές αυτές συντροφιές πρόσβασης των ξένων στον Ελληνικό Πολιτισμό.

Επιτρέψατέ μου κάτι προσωπικό: Αισθάνομαι συγκινημένος ότι, με την ιδιότητα του εκπαιδευτικού στο Μουσικό Σχολείο Ζακύνθου στο μάθημα της Υμνολογίας, μού δίδεται αυτό τον καιρό η ευκαιρία να διδάξω ύμνους (απλή ερμηνεία και μουσική απόδοση) στους ενήλικες και τα παιδάκια της Ελληνορθόδοξης Κοινότητας, οι οποίοι -ολίγοι, αλλά εκλεκτοί- διψούν για τα ημέτερα ακούσματα, με πολύ σεβασμό και διάθεση μάθησης!

Χαιρετίσματα από Μαπούτο!
π. Π. Καποδίστριας

* Οι δύο πρώτες φωτογραφίες είναι από το χθεσινό και οι δύο τελευταίες από το σημερινό μάθημα.

Γνωριμία των μαθητών του "American International School of Mozambique" με την Ορθόδοξη Εκκλησία

Όπως καθιέρωσε πέρυσι ο θεοφ. Επίσκοπος Μοζαμβίκης κ. Ιωάννης, δεχθήκαμε σήμερα στον Ελληνορθόδοξο Ναό μας, εδώ στο Μαπούτο, μια ευάριθμη αντιπροσωπεία μαθητών και μαθητριών από το American International School of Mozambique.

Το AISM θεωρείται ως το καλύτερο ιδιωτικό σχολείο του τόπου τούτου και, στο πλαίσιο των μαθημάτων τους, είχαν την ευκαιρία τα παιδιά να πληροφορηθούν συνοπτικά τα τής Ορθόδοξης Εκκλησίας, όσον αφορά στην Πίστη, την Ναοδομία, την Εικονογραφία, τις Εορτές και ό,τι άλλο θέλησαν, στο τέλος της ομιλίας μας, να ρωτήσουν τα παιδιά, τα οποία -σημειωτέον- προέρχονται από διάφορες θρησκείες (κυρίως το Ισλάμ) και άλλα δόγματα, τα οποία έχουν μεγάλη πέραση ανά την Μοζαμβίκη.

Εμείς πάντως, με πνεύμα αγάπης, θελήσαμε να μάθουν τα παιδιά ότι η Ορθοδοξία είναι η Μάνα Εκκλησία, η κιβωτός της Αλήθειας και όλους τούς δέχεται στην αγκαλιά της (π.χ. ως Πλατυτέρα της κόγχης του Ιερού Βήματος) με Αγάπη από την Αγάπη, που Είναι ο ίδιος ο Θεός και Γιος Της.

Ακολούθησε κέρασμα για όλους στον πρόναο, ενώ σε όλους μοιράσαμε εικονίδια με μορφές και στιγμιότυπα από το Ορθόδοξο Εορτολόγιο. Πολύτιμη ήταν η συμβολή στην υποδοχή των παιδιών, κυρίως όμως στην μετάφραση των άριστων συνεργατών του Επισκόπου κ.κ. Μαρίνας και Τέλη Τσιχλάκη, Μάρως Σπανούδη και Peter Twining.

Καλημέρα Σας από το καυτό και υγρό Μαπούτο

π. Π. Καποδίστριας