Σκέψεις για την αναγκαιότητα της Νηστείας

Άρθρο του Επισκόπου Μοζαμβίκης Ιωάννου

Αυτή την περίοδο, εμείς οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί βρισκόμαστε στο στάδιο της προσμονής και της προετοιμασίας, για να αξιωθούμε να γιορτάσουμε μετά από το φοβερό πάθος, το μεγάλο θαύμα της Ανάστασης του Χριστού. Ένα από τα χαρακτηριστικά αυτής της γεμάτης από μυστικό παλμό και μηνύματα περίοδο, είναι και η νηστεία, με το πλούσιο και πολύπλευρο νόημά της, αφού παραπέμπει άμεσα σε μία από τις πιο καθοριστικές ιδιότητες του ανθρώπου, την αυτοπειθαρχία. Την ικανότητα δηλαδή τού να ελέγχει και να τιθασεύει ο άνθρωπος την συμπεριφορά του, αφ’ ενός υπερβαίνοντας την ορμέμφυτη παρότρυνση των ενστίκτων του και αφ’ ετέρου υπακούοντας, ενσυνειδήτως και οικειοθελώς, σε ορισμένες αρχές και κανόνες που σέβεται και τιμά. Επειδή δε η θαυμαστή αυτή ικανότητα του ανθρώπου είναι εκπαιδεύσιμη, η καλλιέργεια και ενδυνάμωσή της απαιτούν πραγματική άσκηση. Με την άσκηση το μικρό παιδί μαθαίνει να ελέγχει τις αντιδράσεις του, με την άσκηση αποκτά καλές συνήθειες. Με την άσκηση ακόμα, την πνευματική αλλά και την σωματική, το παιδί βάζει σε δοκιμασία και ισχυροποιεί τη θέληση του, έτσι ώστε, μεγαλώνοντας, να εκδηλώνει σιγά-σιγά, σημάδια αυτοπειθαρχίας τα οποία, συνήθως, εμείς οι μεγάλοι τα χαρακτηρίζουμε ως ενδείξεις ωριμότητας.

Η νηστεία αποτελεί συγχρόνως άσκηση, αλλά και εκδήλωση αυτοπειθαρχίας. Και είναι ευχής έργο να μπορέσουμε, σε λογικά όρια, να την ενσωματώσουμε μέσα στη ζωή της οικογένειας, να κάνουμε δηλαδή τα παιδιά μας από νωρίς κοινωνούς αυτής της πολυσήμαντης έννοιας της ηθελημένης αποχής από μιά συκεκριμένη απόλαυση. Όχι από φόβο, αλλά από σεβασμό σε ορισμένους κανόνες της θρησκευτικής μας παράδοσης και σαν μέρος του ωραίου πολυμέτωπου αγώνα του ανθρώπου να γίνεται συνεχώς καλύτερος. Μπορούμε έτσι, σιγά-σιγά, να βρούμε τρόπους, ευκαιρίες και ερείσματα, για να επεκτείνουμε την έννοια της νηστείας, δηλαδή της εγκράτειας και αποχής, δηλαδή της αυτοπειθαρχίας, από τις διατροφικές συνήθειες σε όρους και χαρακτηριστικά της καθημερινής συμπεριφοράς, αλλά και σε πεδία ηθικών και πνευματικών διλημμάτων και επιλογών.

Σκοπός λοιπόν της νηστείας παραμένει πάντοτε η διαπαιδαγώγηση του σώματος και της ψυχής, η κάθαρση από τα πάθη. Η άσκηση όλων των πνευματικών λειτουργιών. Γι’ αυτό και είναι συνυφασμένη με όλες τις πτυχές της ζωής μας και ιδίως με την ταπείνωση, με την αγάπη, με την πίστη και την προσευχή. Έξω από αυτές τις αρετές δεν έχει νόημα. Όπως πολύ ωραία μας λέγει η Αγια Γραφή, δεν μπορείς να νηστεύεις και να ρουφάς το αίμα των εργατών σου με τις αδικίες σου. Δεν μπορείς να νηστεύεις και να κουτσομπολεύεις και να καταρρακώνεις υπολήψεις και να γκρεμίζεις οικογένειες.

Το αληθινό λοιπόν νόημα σημαίνει επικράτηση του πνεύματος επί της ύλης. Νηστεία σημαίνει εσωτερική πειθαρχία και προσπάθεια για ψυχική και πνευματική αυτομάκρυνση από κάθε ταπεινό και βουλιμικό αίσθημα, είτε αυτό αφορά στην απόλαυση της γεύσεως (φαγητό, ποτό, τσιγάρα) είτε έχει να κάμει με άλλες ανθρώπινες αδυναμίες, με στόχο πάντα την εσωτερική μας βελτίωση. Νηστεία σημαίνει, για τον άνθρωπο που αρέσκεται στο να σχολιάζει τους άλλους, να συγκεντρωθεί στον εαυτό του. Γι’ αυτόν που απολαμβάνει την φλυαρία του, να ανακαλύψει το νόημα και τον πλούτο της σιωπής. Γι’ αυτόν που γοητεύεται και σπεύδει να αποκτήσει κάθε εντυπωσιακό αλλά και περιττό υλικό προϊόν, να σκεφτεί να συνειδητοποιήσει και να ανακουφίσει τις ανάγκες του διπλανού του. Γι’ αυτόν που σπαταλάει επιπόλαια το χρόνο του μπροστά στον γυάλινο ψεύτικο κόσμο της τηλεόρασης, νηστεία σημαίνει να διαθέσει λίγες ώρες για να συντροφέψει κάποιον που βασανίζεται από μοναξιά. Γι’ αυτόν που εύκολα παρασύρεται από τον θυμό του και παραφέρεται, νηστεία είναι να χαμηλώσει ο τόνος της φωνής και να γίνει η γλώσσα του σκεπτική και ανεκτική, η ακόμα και γλυκειά, για όσους έχει πικράνει. Μόνο έτσι η νηστεία πέρνει χαρακτήρα ουσιαστικό, οντολογικό, θεολογικό. Γίνεται άσκηση και τρόπος ζωής για τον άνθρωπο, δεν είναι σκοπός αλλά μέσο. Έχει όμως πάντοτε σκοπούς υψηλούς: την μεταμόρφωση και την θέωση.

Αξίζει να μη φοβηθούμε τη νηστεία αλλά να την τολμήσουμε, με την ευκαιρία που μας δίνει η Μεγάλη Σαρακοστή. Μόνον έτσι θα προετοιμαστεί ο καθένας μας πραγματικά για το μεγάλο γεγονός της Ανάστασης του Χριστού, που θα είναι ταυτόχρονα και η δική μας προσωπική Ανάσταση και Ζωή.

Φωτοπαραλειπόμενα από την Ενθρόνιση του Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου

 

Το πλούσιο φωτογραφικό υλικό αυτής της δημοσίευσης λάβαμε από τον Ελληνοκύπριο φωτογράφο του Γιοχάνεσμπουργκ Michael Mouyis, τον  οποίον ευχαριστούμε για την προσφορά του!

Εσπερινός του Ασώτου στο Maputo της Μοζαμβίκης

Η προηγούμενη Κυριακή του Ασώτου στη Μοζαμβίκη, κατά την οποία έγινε η ενθρόνιση του Επισκόπου της χώρας κ. Ιωάννη, άρχισε αφ' εσπέρας με την Ακολουθία του Εσπερινού και με τη συμμετοχή αρκετών από τους επισκέπτες και φίλους του Επισκόπου.

Χαρείτε το σχετικό οπτικοακουστικό υλικό. Κατάνυξη και στιγμές πρωτοχριστιανικές! Ως νεωκόρος διακονούσε ο ίδιος ο κ. Ιωάννης, ο οποίος, στο τέλος, τέλεσε την Αρτοκλασία!

Videos από την Ενθρόνιση του Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου

 Maputo, 20 Φεβρουαρίου 2011
 Ρεπορτάζ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Τρισάγιο από τον Επίσκοπο Μοζαμβίκης για την ανάπαυση πρόωρα χαμένου συγχωριανού του

Γράφει από τη Μοζαμβίκη ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Πριν λίγο, στον Ελληνορθόδοξο Καθεδρικό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών Μαπούτο της Μοζαμβίκης, αμέσως μετά τον Εσπερινό, ο νεοενθρονισθείς Επίσκοπος Μοζαμβίκης κ. Ιωάννης, πλαισιωμένος από τους Ζακυνθίους Ιερείς, που βρίσκονται συτές τις μέρες κοντά του, ετέλεσε Τρισάγιο για την ανάπαυση της ψυχής του πρόωρα κοιμηθέντος συγχωριανού του (από τον Αγκερυκό Ζακύνθου) Σπυρίδωνος Κ. Μυλωνά. Όλοι θρηνήσαμε κι εδώ μακριά, μαζί με όλους τους Ζακυνθινούς, το 32χρονο παλικάρι, που βρίσκεται ήδη στην Αιωνιότητα.

Ο κ. Ιωάννης, με δάκρυα στα μάτια, διαβιβάζει και μες από το Νυχθημερόν τα θερμά συλλυπητήριά του στους Φίλους Γονείς τού Σπύρου, Κωνσταντίνο και Αθανασία, προσευχόμενος η Παναγία Μητέρα, η οποία δοκίμασε το πένθος του χαμού του Παιδιού Της, να σταλάξει παρηγορία στις ψυχές τους. Τονίζει μάλιστα ότι η χαρά του, κατά την ώρα της ενθρόνισής του χθες, ήταν μισή, γνωρίζοντας ότι το γενέθλιο χωριό του, ο Αγκερυκός βρισκόταν σε βαθύτατο πένθος.

Δέηση του Επισκόπου Μοζαμβίκης για τα ονομαστήρια του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ.κ. Θεοδώρου Β΄

Γράφει από τη Μοζαμβίκη ο π. Παναγιώτης Καποδίστριας

Βρισκόμαστε ακόμη στο Μαπούτο της Μοζαμβίκης, όπου έγινε χθες η ενθρόνιση του νέου Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου. Τα αισθήματα είναι ανάμεικτα. Ο Θεοφιλέστατος, ως συνήθως με ανοιχτόκαρδη διάθεση, πασχίζει από σήμερα να οργανώσει το ιεραποστολικό έργο, σύμφωνα και με τις σκέψεις που ανέφερε στον Ενθρονιστήριο Λόγο του.

Σήμερα το πρωί, αμέσως μετά την Ακολουθία του Όρθρου, στον Καθεδρικό Ναό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, θεώρησε αναγκαίο να τελέσει Δέηση υπέρ υγείας και μακροημερεύσεως του Μακαριωτάτου Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας και πάσης Αφρικής κ.κ. Θεοδώρου Β΄, στο πλαίσιο της χαράς για τα σεπτά ονομαστήριά του, τα οποία εορτάσθηκαν σεμνοπρεπώς πριν λίγες ημέρες!

Όπως ο ίδιος ανέφερε, ομιλώντας προς τους παριστάμενους, "η Δέηση υπέρ της ψυχοσωματικής υγείας του Προκαθημένου της Ορθόδοξης Ιεραποστολής δεν είναι απλώς συμβολική, αλλά επέχει την θέση της εκζήτησης εκ μέρους του ταπεινού Επισκόπου της Μοζαμβίκης ευχής και προσευχής από τον γλυκύτατο Πατέρα των Αφρικανών επί τη ενάρξει της ιεραποστολικής δικής του προσπάθειας. Εφόσον Εκείνος μακροημερεύει κι εμείς όλοι οι ταπεινοί συνεργάτες του, τα παιδιά του, εμπνεόμαστε από τη φυσιογνωμία του για μείζονα και αποτελεσματικότερη προσπάθεια".

Ακολούθησε καφές και γλυκίσματα στο Επισκοπείο για όλους, όπου επίσης τονίσθηκε από τον κ. Ιωάννη η ιδιαίτατη μέριμνα και αγάπη του Προεστώτος του Αλεξανδρινού Θρόνου για να γεωργηθεί χριστιανικά η γη της Μοζαμβίκης, δεδομένου ότι ο Πατριάρχης διετέλεσε παλαιότερα ποιμενάρχης της ως Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε, δραστηριοποιούμενος κυρίως στην πόλη Μπεΐρα.

[Φωτό Αρχείου]

Φωτοστιγμιότυπα από την Ενθρόνιση του Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου

  Σήμερα το πρωί στο Maputo  
  Φωτορεπορτάζ: π. Παναγιώτης Καποδίστριας 

Συγκλονιστικές στιγμές έζησαν σήμερα το πρωί στο Μαπούτο, την όμορφη πρωτεύουσα της μακρινής Μοζαμβίκης, όσοι παραστάθηκαν στην ενθρόνιση του νέου Επισκόπου Μοζαμβίκης κ. Ιωάννου, του Ζακυνθίου. Πλήθος λαού συνέρρευσαν από τη Νότιο Αφρική κυρίως, φίλοι από την Ελλάδα και ικανός αριθμός Ορθόδοξων της Μοζαμβίκης, ώστε να συγχαρούν με τη μεγάλη χαρά του κ. Ιωάννου, καθώς σήμερα ανέλαβε κι επίσημα τα ποιμαντικά του καθήκοντα. Εκ προσώπου του Πάπα και Πατριάρχου κ.κ. Θεοδώρου Β΄ παρέστη ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ, από τη Ζάκυνθο ταξίδεψε ο Γέροντας του κ. Ιωάννου Σεβ. Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος με κληρικούς του (Αρχιμανδρίτη Δανιήλ Μπιάζη - Ιεροκήρυκα και Πρωτοπρεσβύτερο του Οικουμενικού Θρόνου Παναγιώτη Καποδίστρια - Γενικό Αρχιερατικό Επίτροπο Ι. Μητροπόλεως Ζακύνθου), ενώ παρών ήταν και ο Σεβ. Μητροπολίτης Ζάμπιας και Μαλάουι κ. Ιωακείμ.

Ο ευρύχωρος Καθεδρικός Ναός των Παμμεγίστων Ταξιαρχών ήταν κατάμεστος από χαμογελαστά πρόσωπα ευσεβών Χριστιανών, αλλά κι επισήμων: Παρέστησαν εκπρόσωποι της Κυβέρνησης, αλλά κι εκπρόσωποι των Ρωμαιοκαθολικών, των Αγγλικανών, αλλά και των Μουσουλμάνων, οι οποίοι μάλιστα απηύθυναν θερμούς χαιρετισμούς προς τον Θεοφιλέστατο, εκφράζοντας όλοι την καλή διάθεση συναλληλίας, αλληλοσεβασμού και συνεργασίας για την κοινή ωφέλεια της τοπικής κοινωνίας της χώρας. Πιο συγκεκριμένα, τον νέο Επίσκοπο καλωσόρισαν ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος και Υφυπουργός Δικαιοσύνης Dr Kutumula, η Κυβερνήτης του Μαπούτο Dra Maria Jonas, ο Πρέσβης της Αιγύπτου Sayed El Santawi, ο Πρέσβης της Ρωσικής Ομοσπονδίας Andrey V. Kemarsky, ο Πρόεδρος του Ισλαμικού Συμβουλίου Sheik Amenodim Muhamad. Παρέστησαν επίσης μέλη του Εθνικού Κοινοβουλίου της Μοζαμβίκης, με επικεφαλής τον ελληνικής καταγωγής Βουλευτή Georgio Antonio Fragoulis και ο Πρόξενος της Ελλάδας στη Ζάμπια  Χρήστος Σπάιρον. Συγχαρητήρια μηνύματα απέστειλαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών Δημήτρης Δόλης, η Αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρόδη Τσαγκαροπούλου-Κράτσα και ο Γραμματέας της Διακοινοβουλευτικής Συνέλευσης Ορθοδοξίας.

Του Αρχιερατικού Συλλείτουργου προέστη ο Σεβ. Ζακύνθου κ. Χρυσόστομος, ο οποίος μάλιστα εκήρυξε τον Θείο Λόγο, ομιλώντας περί του νοήματος της επιστροφής του Άσωτου στο πάντοτε ανοιχτό Σπίτι του ευσπλαχνικού Πατέρα.

Αμέσως μετά άρχισε η Ενθρόνιση του κ. Ιωάννου, σύμφωνα με το Τυπικό της Αλεξανδρινής Εκκλησίας. Την αρχιερατική μίτρα έθεσε στην κεφαλή του νέου Ποιμενάρχου της Μοζαμβίκης ο Πατριαρχικός Εκπρόσωπος Σεβ. Ζιμπάμπουε και Αγκόλας κ. Σεραφείμ, ο οποίος μάλιστα προσφώνησε θερμότατα τον κ. Ιωάννη, εκφράζοντας τόσο την αγάπη του Πάπα και Πατριάρχου Αλεξανδρείας κ. κ. Θεοδώρου Β΄, όσο και την δική του. Συγκινητική ήταν η προσφώνηση του Σεβ. Ζακύνθου, ο οποίος εξέφρασε την δίκαιη καύχηση της Ζακύνθου προς το σπλάχνο της, που αξιώθηκε της Αρχιερωσύνης σε μια ευαίσθητη γωνιά της Γης. Εκ μέρους της αφρικανικής κοινωνίας σύντομη προσλαλιά απηύθυνε ο Αρχιμανδρίτης Δρ Δρ Αθανάσιος Ακούντα, φίλος και συνεργάτης στο Γιοχάνεσμπουργκ του κ. Ιωάννου.

Τέλος ο νέος Επίσκοπος, από του αρχιερατικού θρόνου, εκφώνησε τον Ενθρονιστήριο Λόγο του, στον οποίον, με αδρές γραμμές και υπό την αγιογραφική ρήση "μικρά ζύμη όλον το φύραμα ζυμοί", εξέφρασε την καρδιακή αγάπη του προς το μικρό ποίμνιο που τού εμπιστεύτηκε η Εκκλησία, εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι με την καλή διάθεση και τη συνεργασία όλων, μπορεί η μικρή σπίθα να γίνει Πυρκαγιά, στοχεύοντας από την αρχή, στη χριστοποίηση όσων επιθυμούν να βιώσουν το εκκλησιαστικό γεγονός!

Παρατεταμένα χειροκροτήματα και ουρανομήκη "Άξιος!" έκλεισαν την τελετή, ενώ όλοι πέρασαν να ευχηθούν τα δέοντα στον Άγγελο της Μοζαμβίκης, λαμβάνοντας από τα χέρια του την ευχή και ειδικά αναμνηστικά της ημέρας!

Μόλις τέλειωσαν οι ευχές- ήδη ήταν μεσημέρι- παρατέθηκε πλούσιο εορταστικό γεύμα σε ελληνικό εστιατόριο με θαυμάσια στον Ινδικό Ωκεανό. Ωραία και συγκινητική ήταν η στιγμή, κατά την οποία μερικά από τα είκοσι παιδιά του Ελληνικού Σχολείου πρόσφεραν δώρο στον νέο Πνευματικό Πατέρα τους και τού τραγούδησαν το γνώριμο τραγούδι: "Να χαμηλώναν τα βουνά, νάβλεπα το Λεβάντε, νάβλεπα την Κεφαλονιά και το ωραίο Τζάντε"!!!

Επικεφαλής των καλών συνεργατών του κ. Ιωάννη και τελετάρχης της όλης Τελετής ήταν ο Επίτιμος Πρόξενος της Ελλάδας στη Μοζαμβίκης κ. Γεράσιμος Μαρκέτος, ο οποίος, καταγόμενος από το Ληξούρι της Κεφαλονιάς, δεν παύει να δείχνει την αγάπη του προς τον Ζακύνθιο Επίσκοπό του, συνδράμοντας με την ευγένειά του ό,τι η τοπική Εκκλησία έχει ανάγκη!

Κλείνοντας, να σημειωθεί ότι την ευθύνη του Ψαλτηρίου είχε ο καλλιφωνότατος Πρωτοπρεσβύτερος Γεράσιμος Σκαρτσής -Ζακύνθιος και αυτός- Εφημέριος Γκρενόμπλ της Γαλλίας, ο οποίος μάλιστα διηύθυνε μικρή Χορωδία Ρωσίδων Ορθοδόξων.